Eron rasmiylari Amerika Qo‘shma Shtatlari bilan olti oy davom etgan urush iqtisodiyotga jiddiy zarar yetkazganini tan oldi. Prezident Masud Pezeshkiyonning aytishicha, AQSh sanksiyalari va dengiz blokadasi tufayli tashqi savdo hajmi uchdan biridan ko‘proqqa kamaygan.
Shanba kuni Tehron o‘z pozitsiyasidan qaytmasligini bildirdi: AQSh bosimiga qaramay, diplomatiya yo‘lini davom ettirish va Hormuz bo‘g‘izi ustidan nazoratni saqlab qolishga va’da berdi. Hukumat endi inflyatsiyani jilovlash, ish o‘rinlari yaratish va dollarga qaramlikni bosqichma-bosqich kamaytirishga e’tibor qaratishini ma’lum qildi.
Prezident Pezeshkiyon davlat matbuotiga bergan intervyusida eksport va import hajmi sanksiyalar hamda Eron portlarining blokadasi tufayli qariyb 35 foizga qisqarganini aytdi. Shunga qaramay, iyun oyida Vashington bilan imzolangan qisqa muddatli Memorandum doirasida neft savdosiga vaqtincha ruxsat berilganda, Eron taxminan 90 million barrel neft sotishga muvaffaq bo‘lgan.
Oliy rahbar Oyatulloh Mujtaba Xomeneiy, otasi Oyatulloh Ali Xomeneiyning AQSh va Isroil tomonidan 28-fevralda boshlangan urushda halok bo‘lishidan keyin omma oldida ko‘rinmagan, hukumatni iqtisodiy qiyinchiliklarni hal qilishga chaqirdi. Uning yozma bayonotida inflyatsiya, ishsizlik, narxlar va bozor muammolarini jiddiy hal qilish zarurligi ta’kidlangan.
O‘tgan oy yillik inflyatsiya 66 foizga yetdi. Tehron aholisi urush kundalik hayotni butunlay o‘zgartirganini aytmoqda. Maryam ismli ayol urushdan oldin ishlamaganini, endi esa oilasini boqish uchun ish izlashga majbur bo‘lganini, hamma narsa qimmatlashganini bildirdi. Omid ismli tadbirkor esa savdo to‘xtab qolganini, ijara narxlari oshganini va ishchilarga maosh to‘lash qiyinlashganini aytdi.
Shanba kuni hukumat bayonotida diplomatiya va mudofaa milliy manfaatlar va hududiy yaxlitlikni himoya qilishning “bir-birini to‘ldiruvchi, muvofiqlashtirilgan va ajralmas ikki qanoti” ekani, ularni muvozanatli olib borishga va’da berildi. Al Jazeera muxbiri Sinem Koseoglu Tehron hukumatining birlik g‘oyasini ilgari surayotganini xabar qildi.
Pezeshkiyon qo‘shni davlatlar bilan muloqot va kamroq ziddiyatli munosabatlarga chaqirib, ularning hech biri boshqasiga hukmronlik qilmasligini ta’kidladi. Oliy rahbar esa ichki birlik va ijtimoiy hamjihatlikni saqlashga undadi. Qatarning Bosh vaziri Shayx Muhammad bin Abdulrahmon Ol Soniy payshanba kuni Tehronda Eron rahbarlari bilan uchrashib, bo‘g‘oz orqali ochiq yuk tashishni qayta tiklash muhimligini ta’kidladi. Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Araqchi muzokaralarni “ijodiy” deb atadi.
Eron harbiylari esa da’vogar kayfiyatda: armiya bosh qo‘mondoni Amir Hatami “dushman” Eronning dron va raketa salohiyatini yo‘q qilishga urinayotganini, ammo zaxiralar oxirgi daqiqagacha “eng yuqori intensivlikda” ishlatilganini aytdi. Vazifasini bajaruvchi mudofaa vaziri Majid Ibn Rizo esa Eronda “kutilmagan sovg‘alar” borligini, ular haqida vaqt kelib ma’lum bo‘lishini bildirdi.
Source: www.aljazeera.com