Qamoqdagi falastinlik shifokor Husam Abu Safiya Isroil hibsxonasida zo'ravonlik va qiynoqlarga duch kelishda davom etmoqda, deya ma'lum qildi uning advokati. Bu uning xavfsizligi haqida yangi xavotirlarni keltirib chiqarmoqda.
Abu Safiya 2024-yil 27-dekabrda Shimoliy G'azo sektoridagi Kamol Advon kasalxonasidan Isroil tomonidan o'g'irlab ketilgan edi. U kasalxonani evakuatsiya qilish haqidagi Isroil buyrug'iga bo'ysunmagan. O'sha paytda bu kasalxona mintaqada ishlab turgan so'nggi tibbiy muassasalardan biri edi.
Isroil G'azo sektoridagi sog'liqni saqlash tizimini barbod qilish maqsadida yuzlab shifokorlarni o'ldirgan va deyarli barcha kasalxonalarni vayron qilgan yoki shikastlagan.
Shifokorning oilasi va huquq himoyachilari uning qamoqxonadagi ahvolini muntazam ravishda ko'tarib, ozod qilinishini talab qilmoqda. Iyul oyida Birlashgan Millatlar Tashkilotining tergov komissiyasi Abu Sufiya "doimiy va jiddiy zo'ravonlikka" duch kelayotganini aytgan edi.
O'tgan oy G'azo sog'liqni saqlash vazirligi bosh direktori qamoqdagi shifokorning hayotini saqlab qolish uchun shoshilinch choralar ko'rishga chaqirgan.
So'nggi ma'lumotga ko'ra, advokat Nasser Odeh 30-avgust kuni Abu Safiyani Nitzan qamoqxonasidagi Rakefet hibsxonasida ziyorat qilgan. Shifokor qo'riqchilar uni kaltaklashda, uyqusiz qoldirishda va hibsxonadagi sharoitlar haqida advokatiga gapirish bilan tahdid qilishda davom etayotganini aytgan.
Isroilning "Physicians for Human Rights Israel" (PHRI) tashkiloti bayonotiga ko'ra, qo'riqchilar shifokorni "musht va tepish, shuningdek, tanasining nozik joylariga tayoq bilan urish" orqali zo'ravonlik qilmoqda.
Abu Safiya, shuningdek, tun bo'yi karnay va boshqa shovqinlar orqali ataylab uyqusiz qoldirilmoqda. Huquq himoyachilari va uning oilasi u muntazam ravishda qiynoqqa solinayotganini uzoq vaqtdan beri ta'kidlab kelmoqda.
Shifokor Rakefetdagi er osti hibsxonasida yolg'iz kamerada saqlanmoqda. Iyul oyida uning advokati shikastlanishlari shunchalik og'ir bo'lganini aytgan edi - "boshida, ko'zlari atrofida, quloqlarida va bo'ynida yangi va jiddiy ko'karishlar" - uni tanib olish qiyin edi.
Iyun oyida Isroil sudi oldida videokonferensiya orqali chiqishda Abu Safiyaning yuzi va qorni sezilarli darajada ozgan ko'rinardi.
10-avgust kuni u Ramla qamoqxonasidagi tibbiy markazga o'tkazildi. PHRI bu uning oddiy qamoqxona palatalarida hal qilib bo'lmaydigan jiddiy tibbiy ehtiyojlarini ko'rsatishini ta'kidladi.
PHRI mustaqil shifokor tomonidan tekshiruv o'tkazishni talab qilib, 7-iyulda Isroil qamoqxona xizmatiga murojaat qilgan, ammo hali ham javob bermagan. Tashkilotning ta'kidlashicha, "kechiktirish uchun hech qanday asos yo'q".
Shifokorga hech qanday ayblov qo'yilmagan va sud bo'lmagan. U Isroilning "noqonuniy jangchi" qonuni ostida ushlab turilmoqda, bu siyosat falastinliklarni sud va ayblovsiz uzoq muddat saqlash uchun qo'llaniladi.
Isroil qo'shinlari shifokorni Kamol Advon kasalxonasiga bostirib kirganidan so'ng o'g'irlab ketishgan. U kasalxonani tark etishdan bosh tortgan edi. Hibsga olinishidan oldin u G'azodagi vayron bo'lgan sog'liqni saqlash tizimi haqida baland ovozda gapiruvchi edi.
Uning o'g'illaridan biri Isroilning dron hujumida halok bo'lishiga qaramay, u ishlashda davom etgan. PHRI ma'lumotlariga ko'ra, G'azodan kamida 13 nafar boshqa falastinlik shifokor ham bir yarim yildan ko'proq vaqt davomida ayblovsiz va sud jarayonisiz qamoqda.
"Bizning asosiy talabimiz o'zgarishsiz qolmoqda: G'azodan 14 shifokorni, jumladan doktor Abu Safiyani ozod qilish, ular oilalari bilan birlashishlari va tibbiy vazifalarini davom ettirishlari uchun", - dedi PHRI o'z bayonotida.
Iyul oyida BMTning Isroilning Falastin hududidagi harakatlarini tergov qiluvchi komissiyasi Isroilni Abu Safiyani zudlik bilan ozod qilishga chaqirgan. Komissiya, shuningdek, Isroil hokimiyatini unga zudlik bilan mustaqil tibbiy yordam ko'rsatishga undagan.
Amnesty International va Human Rights Watch kabi yetakchi inson huquqlari tashkilotlari ham uning ozod qilinishini va Isroil qamoqxonalarida qiynoqlarga barham berishni talab qilmoqda.
BMT komissiyasining iyul oyidagi hisobotida Isroil hokimiyatining Abu Safiyaga nisbatan xatti-harakati uning oldingi hisobotlarida aniqlangan kengroq qonunbuzarliklar namunasini aks ettirishi topilgan. Komissiya falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoq va yomon munosabat keng tarqalgan va tizimli ekanligini aniqlagan.
PHRI ma'lumotlariga ko'ra, Isroilning falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoq siyosati 2023-yil oktabrdan beri kamida 105 kishining o'limiga sabab bo'lgan. Hozirda Isroil 9,400 dan ortiq mahbusni, shu jumladan 92 ayol va 370 dan ortiq bolani ushlab turibdi.
Isroil tomonidan qamoqqa olingan falastinliklar muntazam ravishda kaltaklash, ochlik va jinsiy zo'ravonlik kabi zo'ravonliklarga duch kelmoqda. Sobiq falastinlik mahbuslar Al Jazeera telekanaliga qo'riqchilar va askarlar tomonidan qiynoq va jinsiy zo'ravonlik kabi insoniylikdan tashqari muomalalarga duch kelganliklarini aytib berishgan.
Source: www.aljazeera.com