Germaniyaning sharqiy Saksoniya-Anhalt federal yerida o‘ta o‘ngchi “Muqobil Germaniya uchun” (AfD) partiyasi saylovda katta farq bilan yetakchilikni qo‘lga kiritdi. Bu, birinchi navbatda, qishloq xo‘jaligi va sanoati zaif rivojlangan, aholisi qariyb 2,1 million kishini tashkil etuvchi ushbu yerdagi ijtimoiy-iqtisodiy muammolar va aholining noroziligi bilan bog‘liq.
Saksoniya-Anhalt Germaniyaning tarixiy va madaniy jihatdan boy hududi hisoblanadi. Dessaudagi Bauhaus me’morlari, Vittenbergdagi Martin Lyuterning 95 tezisi va Elba daryosi kabi diqqatga sazovor joylar shu yerda joylashgan. Biroq, so‘nggi yillarda bu yerda ko‘mir sanoatining tugatilishi, ishsizlikning o‘sishi va yoshlarning boshqa hududlarga ketishi kabi muammolar kuchaymoqda.
Saylovda AfD partiyasi 30 foizdan ortiq ovoz olib, eng yirik partiyaga aylandi. Partiya yetakchisi Ulrix Zigmund bu natijani “Berlinga signal” deb atadi. Hukumatdagi Xristian-demokratik ittifoq (CDU) esa, 1990-yildan beri hokimiyatda bo‘lgan bo‘lsa-da, ovozlarining yarmini yo‘qotdi. CDU rahbari Reyner Xazeloff, bu holatni Veymar Respublikasi davridagi siyosiy tanazzul bilan solishtirdi.
Mutaxassislar AfDning muvaffaqiyatini, asosan, aholining Germaniyadagi o‘zgarishlardan noroziligi bilan izohlaydilar. Birlashishdan keyin ko‘plab ish o‘rinlari, ayniqsa, ko‘mir qazib olish va kimyo sanoatida yo‘qolgan. Saksoniya-Anhaltda aholining o‘rtacha yoshi 48,3 yoshni tashkil etib, bu Germaniyadagi eng keksa aholi hisoblanadi. Shuningdek, yoshlar orasida gender nomutanosibligi ham mavjud: 18-29 yoshdagi erkaklar soni ayollarga qaraganda ancha ko‘p.
Saksoniya-Anhaltda chet elliklar soni Germaniya bo‘yicha o‘rtacha ko‘rsatkichdan past bo‘lsa-da (9% ga yaqin), 2015-yildan beri bu ko‘rsatkich ikki baravar oshgan. Bu esa mahalliy aholida immigratsiyaga qarshi kayfiyatni kuchaytirmoqda. Siyosatshunos Benjamin Hyone fikricha, AfD hokimiyatga kelsa, konstitutsiyaviy tuzumni o‘zgartirishga urinishi mumkin, biroq bu bir yergina doirasida amalga oshirish qiyin.
Yangi parlament 6-oktabrda chaqiriladi. Hukumatni shakllantirish uchun oldinda og‘ir muzokaralar turibdi. AfDning Saksoniya-Anhaltdagi g‘alabasi Germaniya siyosatida yangi bosqichni boshlashi mumkin.
Source: www.dw.com