Kanada AQShdan olib kiriladigan bir qator tovarlarga javob tariflarini joriy etdi. Ular deyarli 28 milliard Kanada dollariga (20 milliard AQSh dollari) teng bo'lgan mahsulotlarga, jumladan po'lat, mebel va paxta futbolkalariga nisbatan qo'llaniladi va 50 foizgacha yetishi mumkin.
Yangi tariflar ro'yxatiga yangi baliq va omarlar ham kiritilgan edi, biroq Kanada baliqchilik sanoatining e'tirozlaridan so'ng ular ro'yxatdan chiqarildi. Bu esa Kanadaning o'zining eng yirik savdo sherigiga qarshi choralar ko'rishda muvozanatni saqlash qanchalik qiyinligini ko'rsatadi.
AQSh va Kanada rasmiylari kelishuvga erishishni xohlashlarini bildirishgan, biroq avgust oyi oxirida muzokaralar to'xtaganidan beri ularni qayta boshlash bo'yicha hech qanday harakat qilinmadi. Kanada Bosh vaziri Mark Karni jurnalistlarga bergan intervyusida AQSh bilan „doimiy" va har ikki mamlakat manfaatlariga mos keladigan kelishuv izlashda davom etayotganini aytdi.
„Biz o'tirib, amerikaliklar tayyor bo'lganda shartnoma tuzishga tayyormiz", dedi Karni. AQSh savdo vakili Jemison Grir esa to'p Kanada maydonida ekanini aytdi. „Biz ularga eng yaxshi taklifni berdik, ular unga yuzma-yuz qarab, orqaga o'girildi", dedi Grir Fox News telekanaliga bergan intervyusida. U, shuningdek, Kanada tomoni bilan aloqa juda kamligini qo'shimcha qildi.
AQSh prezidenti Donald Tramp dushanba kuni Kanada aviasozlik kompaniyasi Bombardier bilan barcha biznes aloqalarini to'xtatish bilan tahdid qildi, agar u ishlab chiqarishni janubga ko'chirmasa. Kompaniya mamlakatdagi eng yirik korxonalardan biri bo'lib, 2024-yilda Kanada yalpi ichki mahsulotiga 7 milliard Kanada dollaridan ortiq hissa qo'shgan.
Tramp hafta oxirida Truth Social tarmog'ida Kanadaga qarshi bir qator postlar e'lon qildi, jumladan Kanada valyuta kursini „qabul qilib bo'lmaydigan" deb atadi. Yana bir postda Shimoliy Amerika xaritasi - Kanada va Meksika - hamda Grenlandiya AQSh bayrog'i bilan qoplangan holda ko'rsatilgan.
Kanada va AQSh o'rtasidagi ikki tomonlama savdo aloqalari dunyodagi eng yirik bo'lib, 2025-yilda qariyb 900 milliard dollarni tashkil etadi. Yangi AQSh tariflari va Kanada javob choralari kuchga kirgani sababli, har ikki tomonning bizneslari keyingi qadamlarni rejalashtirishga majbur bo'ldi.
AQSh hozirda Kanada avtomobillari va yuk mashinalariga 25 foizlik soliq, shuningdek, Kanada po'lat, alyuminiy va yog'ochiga soliqlarni qo'llamoqda. Avgust oyi oxirida Tramp sut mahsulotlari, spirtli ichimliklar, xokkey tayoqchalari va parfyumeriya kabi boshqa tovarlarga 50 foizlik yangi tariflarni joriy etgan edi.
Kanadaning javob tariflari, Karni ta'rifiga ko'ra, „dollar-dollarga" teng bo'lib, seshanba kuni yarim tundan boshlab AQShdan keladigan yuzlab mahsulotlarga qo'llaniladi. Ular Kanada, AQSh va Meksika o'rtasidagi erkin savdo kelishuviga (USMCA/CUSMA) mos kelmaydigan tayyor avtomobillar va yuk mashinalariga nisbatan ilgari joriy etilgan javob soliqlariga qo'shimcha hisoblanadi.
So'rovlar ko'rsatishicha, kanadaliklarning aksariyati AQShga qarshi javob tariflarini qo'llashni qo'llab-quvvatlaydi. Biroq iqtisodchilar ogohlantirishicha, eng so'nggi javob choralari iste'molchilar uchun kiyim-kechak, oziq-ovqat va mebel kabi kundalik tovarlar narxini oshiradi.
Kanada Savdo palatasi hukumatni javob choralarida ehtiyotkor bo'lishga chaqirdi. „Bizneslar javob choralarini tushunadi, lekin cheksiz eskalatsiyani xohlamaydi", dedi Palata rahbari Kendis Leyng BBCga. U, shuningdek, bizneslar bu savdo mojarosi uzoq davom etishiga tayyorlanayotganini qo'shimcha qildi.
Baliqchilik sanoatining e'tirozlari Kanada javob tariflarini o'zgartirishga, o'z iqtisodiga kutilmagan salbiy ta'sirlarni oldini olish uchun ko'plab dengiz mahsulotlarini ro'yxatdan chiqarishga majbur qildi. Kanada va AQSh omari sanoati bir-biriga juda bog'liq: amerikalik ovlangan omarlar ko'pincha qayta ishlash uchun shimolga jo'natiladi va keyin AQShga qaytariladi.
Eng so'nggi tariflar arafasida Kanada iqtisodiyoti barqarorlik belgilarini ko'rsatgan edi: ikkinchi chorakda YaIM 3,3 foizga o'sdi va apreldan iyulgacha 181 ming ish o'rni yaratildi. Biroq avgust oyida, AQShning yangi tariflari va muzokaralarning to'xtashi davriga to'g'ri kelgan holda, taxminan 41 ming ish o'rni yo'qotildi.
Ishlab chiqarish sektori biroz o'sishni ko'rsatdi - bu o'sish Kanada hukumati tomonidan iste'molchilar va korxonalarning ko'proq Kanada mahsulotlarini sotib olishi bilan izohlanadi. Bosh vazir Karni Kanada savdosini AQShdan diversifikatsiya qilishga va'da bergan. Iyul oyi ma'lumotlariga ko'ra, AQShga yo'naltirilgan Kanada eksporti ulushi savdo urushidan oldingi o'rtacha 75 foizdan 66 foizga tushgan.
Source: www.bbc.co.uk