Tunisda falastinparvarlik flotiliyasi tashkilotchilarining hibsga olinishi boshlanganidan olti oy o‘tib, to‘rt nafar faol hanuzgacha oldindan qamoqda saqlanmoqda. Ulardan biri, Global Sumud flotiliyasi qo‘mitasi a’zosi Vael Naouar 16-avgustdan beri ochlik e’lon qilib, uning sog‘lig‘i jiddiy xavf ostida qolmoqda.
Naouarning advokati, Tunis Inson Huquqlari Ligasi (LTDH) raisi Bassem Trifi seshanba kuni faolning 24-kun ochlik e’lon qilganini va ahvoli “juda og‘ir” ekanini ma’lum qildi. Trifi o‘tgan hafta qamoqxonada Naouarni ziyorat qilib, u 18 kilogramm vazn yo‘qotganini, qon bosimi va qand miqdori pastligini, nafas olish, yurish va gapirishda qiyinchiliklarga duch kelayotganini, shuningdek, butun tanasida, ayniqsa oshqozonida og‘riq sezayotganini aytdi.
Hibsga olinganlarni qo‘llab-quvvatlash qo‘mitasi a’zosi Anis Harrathi Al Jazeeraga bergan intervyusida Naouar uzoq muddatli ochlikning jismoniy xavflarini yaxshi bilishini, ammo sukut saqlash ochlikdan ham xavfliroq deb hisoblagani uchun davom etayotganini ta’kidladi. “Vael ochlik e’lon qilishning xavflarini juda yaxshi biladi. Shunga qaramay, u o‘z tanasini butun tizimga qarshi qo‘yishni tanladi, chunki shunday payt keladiki, sukut ochlikdan ham xavfli bo‘ladi”, dedi Harrathi.
Mart oyida yetti nafar faol hibsga olingan edi. Uchtasi keyinchalik ozod qilindi, Naouar va yana uch nafar – Nabil Channoufi, Ghassan Henchiri va Ghassan Boughdiri oldindan qamoqda saqlanmoqda. Ish bo‘yicha hech biri ayblanmagan. Tergov Tunisning Iqtisodiy va Moliyaviy Sud Qutbi tomonidan olib borilmoqda, davlat axborot agentligi TAP manbasiga ko‘ra, “shubhali moliyaviy oqimlar” asosida qo‘zg‘atilgan. Trifi tergov pul yuvish, og‘irlashtirilgan ishonchni suiiste’mol qilish va qalbakilashtirish kabi ayblovlarni o‘z ichiga olishini, ammo mablag‘ yig‘ish aksiya sifatida oddiy moliyaviy operatsiyalardan farq qilishini ta’kidladi.
Xalqaro inson huquqlari tashkilotlari, jumladan Human Rights Watch, Tunisda moliyaviy va jinoiy tergovlardan fuqarolik jamiyatini bostirish uchun foydalanilayotganini qayd etdi. 2025-yildan beri kamida 47 nafar nodavlat tashkilot xodimi jinoiy javobgarlikka tortilgan, 14 nafari qamoq jazosiga hukm qilingan. Prezident Kais Saied 2021-yildan beri hokimiyatni markazlashtirib, muxoliflar, jurnalistlar va faollarga qarshi ta’qiblarni kuchaytirgani tanqid qilinmoqda. To‘rt nafar faol 16-sentabrda sudga chiqishi kerak, Naouarning ochligi esa to‘rtinchi haftaga kirishmoqda.
Source: www.aljazeera.com