Peru AQSh boshchiligidagi "Amerika Qalqoni" (Americas Counter Cartel Coalition — ACCC) mintaqaviy xavfsizlik ittifoqiga qo'shilishini e'lon qildi. Bu ittifoq giyohvand kartellarga qarshi kurashda razvedka ma'lumotlarini almashish va harbiy operatsiyalarda hamkorlik qilishni ko'zda tutadi. Peru prezidenti Keyko Fuximori payshanba kuni AQSh Davlat kotibi Marko Rubio bilan muzokaralardan so'ng bu qarorni ma'lum qildi.
"Biz bu imkoniyat uchun minnatdormiz, chunki biz ilgari terrorizmga qarshi kurashganmiz va bugungi kunda jinoyatchilikka qarshi turish naqadar qiyinligini bilamiz", — dedi Fuximori. Uning hukumati Rubioga mamlakatning eng oliy fuqarolik mukofotlaridan biri — "Quyosh ordeni"ni topshirdi. Rubioning Lima shahriga tashrifi uning Janubiy Amerikaga uch kunlik, uch mamlakatni qamrab olgan safari yakuni bo'lib, AQSh prezidenti Donald Tramp va mintaqadagi konservativ ittifoqchilar o'rtasidagi aloqalarni mustahkamlashga qaratilgan.
Rubio Fuximorining "Amerika Qalqoni"ga qo'shilish qarorini olqishladi. "Bu mustaqil davlatlar suverenitetiga tahdidlarga qarshi qalqondir, — dedi u. — Bu ko'p hollarda davlatdan ko'ra ko'proq pul va yaxshiroq harbiy texnikaga ega bo'lgan transmilliy jinoiy guruhlarga qarshi qalqondir. Bu qabul qilib bo'lmaydigan holat va buni yengishning yagona yo'li — kuch bilan qarshi turish".
Fuximori, sobiq prezident Alberto Fuximorining qizi va sobiq birinchi xonim, iyul oyida xavfsizlik masalalariga katta e'tibor qaratib saylov kampaniyasini olib borganidan so'ng prezidentlikka qasamyod qildi. Peru kokain ishlab chiqarish bo'yicha dunyoda Kolumbiyadan keyin ikkinchi o'rinda turadi va so'nggi yillarda tovlamachilik kabi jinoyatlar haqidagi xabarlar keskin oshgan.
Vashingtonning mintaqadagi ishtiroki o'tmishdagi aralashuvlar va inson huquqlarini buzganlikda ayblangan o'ng qanot yetakchilarini qo'llab-quvvatlashi sababli munozarali masala bo'lib qolmoqda. Al Jazeera muxbiri Tereza Bo yaqin hamkorlik Lotin Amerikasi suverenitetining zaiflashishi xavotirlarini keltirib chiqarganini ta'kidladi. "Bu dunyoning bu qismidagi ko'plab odamlarda AQShning katta ta'siri, AQShning harbiy ta'siri qanday oqibatlarga olib kelishi mumkinligi haqida katta qo'rquv tug'dirdi", — dedi u.
Rubio tashrif chog'ida bu xavotirlarni yumshatishga harakat qilib, AQSh faqat mahalliy hukumatlar ruxsati bilan aralashishini aytdi. "Biz hamkorlarimiz bizdan so'ramagan hech narsani qilmaymiz, — dedi u. — Siz bizdan so'raganingizdan kamroq qilishni xohlamaymiz, lekin siz bizdan so'raganingizdan ko'proq ham qilmaymiz". Shunga qaramay, Limada Fuximorining Rubio bilan uchrashuvi bo'lib o'tayotgan hukumat uyi tashqarisida namoyishchilar to'planishdi. Ba'zilar "Marko Rubio Perudan ketsin, Amerika Qalqoniga yo'q" deb yozilgan plakatlarni ko'tarib chiqishdi. "Biz Peru hech kimning mustamlakasi emasligini va dunyodagi hech bir davlatning orqa hovlisi emasligini aytdik", — dedi namoyishchilardan biri Soledad Losano.
Tramp ma'muriyati Peru kabi davlatlarning Xitoydan uzoqlashishini istashini ham bildirdi. Xitoy AQShni ortda qoldirib, Peruning asosiy savdo sherigiga aylandi. Fevral oyida Tramp ma'muriyati Peruni Chancayda Xitoyga mega-port qurishga ruxsat bergani uchun tanqid qilib, "arzon Xitoy pullari suverenitetga qimmatga tushadi" deb ogohlantirgan edi. "Xitoy hozirda Peruda katta investitsiyalarga ega, — dedi Bo. — U Limadan 80 km uzoqlikdagi portni nazorat qiladi va AQSh G'arbiy yarim sharda o'z ishtirokini kuchaytirishga va Lotin Amerikasidagi ko'plab davlatlarning Xitoyga bo'lgan iqtisodiy qaramligini biroz qisqartirishga harakat qilmoqda".
Peru nafaqat AQShning Lotin Amerikasidagi xavfsizlik strategiyasi, balki iqtisodiy manfaatlari uchun ham muhim. U dunyodagi uchinchi yirik mis ishlab chiqaruvchi sifatida muhim mineral resurslar manbai hisoblanadi. Yanvar oyida Vashington Peruni NATOning asosiy ittifoqchisi deb e'lon qildi va AQSh Davlat departamenti Lima yaqinidagi Peruning asosiy dengiz bazasi bo'lgan Kallao dengiz bazasida ishlash uchun 1,5 milliard dollarlik xorijiy harbiy savdoga ruxsat berdi.
Source: www.aljazeera.com