AQShning Birinchi apellyatsiya sudi (Boston, Massachusets) Prezident Donald Tramp ma’muriyatining pochta orqali ovoz berish bo‘yicha yangi qoidalarini 3-noyabr kuni bo‘lib o‘tadigan oraliq saylovlarga sakkiz haftadan kam vaqt qolganda kuchga kiritishni rad etdi. Sud quyi instansiya tomonidan chiqarilgan injunksiyani bekor qilish haqidagi iltimosnomani qanoatlantirmadi.
AQSh pochta xizmati (USPS) avgust oyi oxirida e’lon qilgan yakuniy qoidalar shtatlarga pochta byulletenlarini qayta ishlab chiqishni, ularda skanerlanadigan noyob shtrix-kodlar bo‘lishini talab qiladi. Shuningdek, shtatlar pochta orqali byulleten olishi kerak bo‘lgan saylovchilar ro‘yxatini taqdim etishi shart. Agar jo‘natmalar yangi standartlarga javob bermasa yoki saylovchilar ro‘yxatda bo‘lmasa, pochta xizmati byulletenlarni yubormaslik huquqini o‘zida saqlab qoladi.
Payshanba kuni ko‘rilgan ishda “Ayollar saylovchilar ligasi” va boshqa huquq himoyachilari guruhlari ishtirok etdi. Ular Tramp tarafdori bo‘lgan yangi qoidalar pochta orqali ovoz berishga tayanadigan ayrim saylovchilarni ovoz berish huquqidan mahrum qilishini ta’kidladi. Tramp ma’muriyati esa qoidalar saylov xavfsizligini ta’minlash uchun zarurligini aytdi.
Apellyatsiya sudi quyi instansiya sudyasi Indira Talvanining qarorining bir qismini tasdiqlab, “3-noyabrgacha bo‘lgan davrda tartibsizlik va keng ko‘lamli huquqdan mahrum qilish holatlari yuzaga kelishi mumkinligi” haqidagi xulosalarni keltirdi. Sud, shuningdek, ba’zi shtatlar uchun mos konvertlarni qayta chop etish imkonsizligini va pochta xizmati oldida “o‘n millionlab byulleten konvertlarini” hali ishga tushmagan raqamli portal orqali skanerlash kabi “g‘oyat og‘ir vazifa” turganini qayd etdi.
AQSh Konstitutsiyasiga ko‘ra, saylovlarni o‘tkazish shtatlar zimmasida. Biroq Tramp saylovoldi tashviqoti chog‘ida ovoz berish cheklovlarini kuchaytirishga urinmoqda, buni u saylov firibgarligiga qarshi kurash deb izohlaydi. Tanqidchilar uning harakatlarini saylov natijalariga ta’sir o‘tkazishga qaratilgan urinish sifatida baholamoqda. Hozirda Respublikachilar partiyasi Kongressning ikkala palatasida ko‘pchilikni tashkil qiladi, ammo Trampning reytingi pasayib borayotgani sababli demokratlar Kongressni o‘z nazoratiga olishga intilmoqda.
Barcha 50 shtat pochta orqali ovoz berishning qandaydir shakliga ruxsat beradi. 29 shtat saylovchilarga sababsiz pochta orqali ovoz berish imkonini bersa, 8 shtat saylovlarni to‘liq pochta orqali o‘tkazadi. Pochta byulletenlari bo‘yicha huquqiy kurash bir necha haftadan beri davom etib, saylov oldidan noaniqlikni kuchaytirmoqda. Bundan tashqari, 24 shtat va Kolumbiya okrugi ham yangi qoidalarga qarshi da’vo kiritgan.
O‘tgan oyda AQSh Oliy sudi sudya Talvani tomonidan qoidalarni to‘xtatib turish haqidagi avvalgi injunksiyani bekor qilgan edi. Tramp ma’muriyati o‘tgan hafta yana Oliy sudga Talvani qarorini to‘xtatish uchun favqulodda iltimosnoma yubordi. Yangi qoidalar mart oyida Tramp tomonidan pochta orqali ovoz berishni tartibga soluvchi ijro farmoni chiqarilgandan so‘ng paydo bo‘ldi. Tramp, shuningdek, 2020-yilgi prezidentlik saylovlarida o‘z mag‘lubiyati keng tarqalgan saylov firibgarligi natijasi bo‘lgani haqidagi yolg‘on da’voni bir necha bor takrorlagan. 1-sentabr kuni demokrat senator Richard Blumenthal tomonidan e’lon qilingan anonim xabar beruvchining bayonotiga ko‘ra, pochta xizmati yangi qoidalarni joriy etishga shoshilgan, natijada nosoz tizim yuzaga kelgan va bu pochta byulletenlarini yetkazib berishni buzish xavfini tug‘dirmoqda.
Source: www.aljazeera.com