AQShning Kolumbiya okrugi bo‘yicha federal apellyatsiya sudi bir ovozdan qaror chiqarib, Energetika vazirligining Michigan shtatidagi JH Campbell ko‘mir elektr stansiyasini rejalashtirilgan yopilish muddatidan keyin ham ishlashda davom etish haqidagi buyrug‘ini haqiqiy emas deb topdi. Bu qaror AQSh prezidenti Donald Tramp ma’muriyatining qarib borayotgan ko‘mir stansiyalarini saqlab qolishga qaratilgan sa’y-harakatlariga jiddiy zarba bo‘ldi.
Sudyalar hay’ati raisi Korneliya Pillardning yozishicha, Federal energiya to‘g‘risidagi qonunning favqulodda holat bandi “tor, oxirgi chora” sifatida ko‘zda tutilgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu vakolat faqat zudlik bilan chora ko‘rish talab qilinganda va shtatlar yoki kommunal xizmatlar muammoni o‘zlari hal qila olmagan taqdirdagina qo‘llanilishi mumkin. Pillard stansiyaning “uzoq va puxta rejalashtirilgan yopilishini” bekor qilishni “buzg‘unchi” deb atadi.
Energetika vaziri Kris Rayt o‘tgan yili favqulodda vakolatlardan foydalanib, stansiya mintaqada elektr ta’minoti ishonchliligini saqlash uchun zarur ekanligini da’vo qilgan edi. Tramp esa yanvar oyida sun’iy intellekt va ma’lumotlar markazlarining o‘sib borayotgan talabini bahona qilib, milliy energetika favqulodda holati to‘g‘risida farmon chiqargan edi. Bu da’volar mustaqil ekspertlar tomonidan shubha ostiga olinmoqda.
Consumers Energy tomonidan boshqariladigan 64 yoshli stansiya 2025-yil may oyida yopilishi kerak edi, ammo kompaniya Energetika vazirligi buyruqlari asosida faoliyatini davom ettirdi. Moliyaviy hisobotlarga ko‘ra, bu taxminan 259 million dollarga tushdi. Qarshilik ko‘rsatuvchilar bu xarajat oxir-oqibat AQShning O‘rta G‘arbiy shtatlaridagi oilalar va bizneslar zimmasiga tushishidan ogohlantirmoqda.
Michigan bosh prokurori Dana Nessel, demokrat, Illinoys va Minnesota shtatlaridagi hamkasblari bilan birgalikda buyruqlarga qarshi chiqqan edi. U sud qarorini olqishlab, apellyatsiya sudi “Energetika vazirligining haqiqatga zid buyrug‘ini bekor qilganini” aytdi. Energetika vazirligi esa favqulodda vakolatlardan foydalanishni himoya qilib, buyruqlar qorong‘ulikni oldini olishga yordam berganini va yanvar oxiri va fevral boshlaridagi qattiq qish bo‘ronlari paytida “yuzlab odamlarning hayotini saqlab qolgan bo‘lishi mumkinligini” ta’kidladi. Vazirlikning da’vo qilishicha, qish bo‘roni avjida zararlangan hududlarda ko‘mir ishlab chiqarish o‘tgan yilga nisbatan 25 foizga oshgan.
Michigan ishi mamlakat bo‘ylab yuzaga kelgan bir qator huquqiy bahslardan biridir. Sud qaroridan bir necha soat o‘tgach, vazir Rayt Vashington shtatidagi Centralia ko‘mir stansiyasini ishlashda davom etish uchun navbatdagi favqulodda buyruq chiqardi. Shunga o‘xshash buyruqlar Indiana, Kolorado va Florida shtatlaridagi stansiyalar hamda Pensilvaniyadagi neft-gaz zavodi uchun ham chiqarilgan.
Source: www.aljazeera.com