AQSh rahbari Donald Trampning Irlandiyaga ikki kunlik tashrifi dunyo miqyosida katta aks-sado berdi. Tashrifning birinchi kunidayoq Tramp Irlandiyaning birlashishi tarafdori ekanligini bildirgan bayonoti global sarlavhalarga aylandi. Bu bayonot orol va Buyuk Britaniyada katta shov-shuvga sabab bo'ldi.
Trampning ushbu so'zlari AQSh tashqi siyosatida yangi yo'nalishmi yoki shunchaki matbuot anjumanida bergan javobimi, hozircha noma'lum. AQShning Shimoliy Irlandiyadagi sobiq maxsus elchisi Mik Mulvaney bu so'zlarni haddan tashqari talqin qilishdan ogohlantirdi. Uning so'zlariga ko'ra, bu AQSh tashqi siyosatidagi o'zgarish emas va Vashingtin hali ham Yaxshi Juma kelishuviga sodiq qolmoqda.
Demokratik kongressmen Brendan Boyl ham bu fikrga qo'shildi. Uning ta'kidlashicha, kelishuv ikki partiya tomonidan qo'llab-quvvatlanadi va bu o'zgarmaydi. Ikkala siyosatchi ham Trampning "oxir-oqibat" birlashish sodir bo'lishi haqidagi gapi to'g'ri bo'lishi mumkinligini tan oldi, ammo bu AQShning bu yo'nalishda harakat qilishni boshlashini anglatmaydi.
Tramp o'z fikrlarini AQSh elchixonasida biznes vakillari oldida so'zlagan nutqida yana takrorladi. U nutqning deyarli boshida bu masalani ko'tarib, avvalgi bayonoti bilan qandaydir muammo keltirib chiqarganini anglaganini ko'rsatdi. Aslida 20 daqiqaga mo'ljallangan nutq ikki barobar cho'zilib, asosan AQSh ichki masalalariga bag'ishlandi.
Tramp o'zining nutq uslubini "to'qish" deb ataydi: u mavzudan mavzuga o'tib, skriptdan chiqib ketadi va keyin yana asosiy mavzuga qaytadi. Bu safar u o'z yutuqlarini, jumladan noqonuniy immigratsiyaga qarshi kurash, bitimlar tuzish va mudofaa ishlab chiqarishni ko'paytirishni maqtadi. Shuningdek, u Buyuk Britaniyaning Erondagi harbiy operatsiyasini qo'llab-quvvatlamaganidan yana bir bor shikoyat qildi.
Trampning asosiy auditoriyasi kim edi? Dublinga yig'ilgan biznes rahbarlarimi yoki AQShda tong otmasdan turib efirga ulangan amerikalik tomoshabinlarmi? Noyabr oyida bo'lib o'tadigan oraliq saylovlar yaqinlashmoqda va Respublikachilar partiyasi prezident siyosati tufayli qattiq bosim ostida. Ular Kongressning bir yoki ikkala palatasidagi nazoratni yo'qotishi mumkin.
AQSh aholisining taxminan o'ndan biri irlandiyalik ekanligini da'vo qiladi, ammo ular bir xil saylov bloki emas. Bill Klinton 1995-yilda tinchlik jarayonida qatnashishga va'da berib, irlandiyalik-amerikaliklar orasida katta qo'llab-quvvatlovga erishgan edi. Ular unga ovoz berishdi va u va'dasini bajardi, bu esa Yaxshi Juma kelishuvining asoslariga olib keldi. Ammo hozir Irlandiya Amerikasi boshqa joy. Amerika ham o'zgargan, siyosat qutblashgan. Noyabr saylov kampaniyalari bu o'zgarishni tez orada ko'rsatmaydi.
Irlandiyadagi siyosiy yetakchilar ertaga faqat golf maydonidagi o'yin haqida bahs bo'lishiga umid qilishmoqda.
Source: www.bbc.co.uk