Turkiya hukumati dam olish kunlari mamlakatning LGBTQ+ jamoasiga qarshi keng qamrovli reydlar o‘tkazdi va kamida 162 kishini hibsga oldi. Ankara politsiyaning gey-barlar va boshqa muassasalarga qilgan reydlarini oilaviy qadriyatlarni himoya qilish maqsadida amalga oshirilganini ma’lum qildi.
Turkiya politsiyasi dam olish kunlari o‘tkazilgan reydlar chog‘ida kamida 162 kishini hibsga oldi va oltita LGBTQ+ uyushmasining ofislarini tintuv qildi. Anqarada joylashgan Kaos GL nomli LGBTQ+ huquqlarini himoya qiluvchi guruhning da’vo qilishicha, hukumat hibsga olishlar bilan birga o‘nlab veb-saytlar va ijtimoiy tarmoq akkauntlariga kirishni ham to‘sib qo‘ygan.
Turkiya Adliya vaziri Akın Gürlekning aytishicha, fohishalik va odobsizlik ayblovlari asosida boshlangan tergovlar Istanbul, Ankara, Izmir, Aydın va Mersin prokurorlari tomonidan muvofiqlashtirilgan. 15 viloyatda 162 gumondor, to‘qqizta uyushma va 13ta biznesga qarshi sud jarayonlari olib borilmoqda. “Konstitutsiya davlatga oila va bolalarni himoya qilish vazifasini yuklagan. Bolalar, o‘smirlar yoki oilalarga qaratilgan hech qanday jinoiy tashkilot, zo‘ravonlik tarmog‘i yoki noqonuniy faoliyatga toqat qilinmaydi!” — dedi Gürlek ijtimoiy tarmoqdagi postida.
Rasmiylarning ta’kidlashicha, dam olish kunlari o‘tkazilgan politsiya amaliyotlarida giyohvand moddalar, raqamli uskunalar, kontrabanda spirtli ichimliklar va qurol musodara qilingan. Reydlar gey-barlar, tungi klublar hamda fohishalik maskani deb atalgan hammomga qaratilgan. Istanbul prokuraturasi bolalar va voyaga yetmaganlarning jinsiy orientatsiya va gender identifikatsiyasi bilan bog‘liq masalalarda noo‘rin ta’sirga tushganligini ko‘rsatuvchi dalillar topilganini qo‘shimcha qildi.
Huquq himoyachilari hukumat LGBTQ+ jamoasini nohaq nishonga olayotganini aytishmoqda. Kaos GL o‘zini “bolalarga ochiq bo‘lgan odobsizlikni o‘z ichiga olgan postlar” tarqatishda ayblanganini ma’lum qildi. Hukumat tomonidan “Mening oilam xavfsiz” deb nomlangan dam olish kunlik politsiya amaliyoti Prezident Recep Tayyip Erdoğanning “Oila va aholi o‘n yilligi” dasturining bir qismi bo‘lib, qarib borayotgan mamlakatda tug‘ilish darajasining keskin pasayishini to‘xtatishga qaratilgan.
Rasmiylarning ta’kidlashicha, jamiyat LGBTQ+ faoliyatini “normal” deb qabul qilmasligi kerak va reydlar “bolalarni, oila institutini va umumiy axloqiy qadriyatlarimizni himoya qilish” maqsadida o‘tkazilgan. Garchi bir jinsli munosabatlar mamlakatda noqonuniy bo‘lmasa-da, gomofobiya keng tarqalgan. Prezident Erdoğan LGBTQ “buzuqlar”ni Turkiyaning tez pasayib borayotgan tug‘ilish darajasida ayblagan. Bu esa pasayishning asl sabablari murakkabligidan chalg‘ituvchi ritorikaga o‘xshaydi. Erdoğan 2014-yildan buyon avtoritar prezident sifatida boshqaradi va bundan oldin 10 yil davomida ta’sirchan bosh vazir bo‘lgan, u vaziyatni “falokat” deb atagan.
Turkiya statistika agentligi TurkStat 2013-2023-yillarda umumiy tug‘ilish koeffitsienti 2,11 dan 1,51 gacha keskin pasayganini qayd etgan bo‘lsa-da, bu siljish mamlakat tug‘ilish darajasini boshqa rivojlangan davlatlar darajasiga yaqinlashtiradi. Kuzatuvchilarning fikricha, pasayishning asl sabablari turmush tarzidan ko‘ra ko‘proq tizimli va institutsional xususiyatga ega. Turkiyaning surunkali yomonlashib borayotgan moliyaviy inqirozi, inflyatsiya, uy-joy narxlarining osmonga ko‘tarilishi, oilaga mos bo‘lmagan ish muhiti, arzon bolalar parvarishiga cheklangan kirish, ayollarning ta’lim va bandlik darajasining yuqoriligi — bularning barchasi turklarning farzand ko‘rishni kechiktirishiga yoki kamroq farzand ko‘rishiga sabab bo‘lmoqda.
Source: www.dw.com