2024-yilda Kuba fuqarosi Oemis Romagoza Durruti (taxallusi "Dios") Rossiya maxsus xizmatlari uchun Yevropa Ittifoqining to'rt davlatida bir qator o't qo'yish hujumlarini uyushtirgan. DW va boshqa Yevropa teleradiokompaniyalari tomonidan olib borilgan tergov natijalariga ko'ra, u Lotin Amerikasi mamlakatlaridan yollanganlarni jalb qilib, sabotaj tarmog'ini yaratgan.
Tergov davomida o'nlab intervyular, sud hujjatlari, ijtimoiy tarmoq yozuvlari va sizib chiqqan ma'lumotlar o'rganilgan. Ma'lum bo'lishicha, "Dios" Telegram va Facebook orqali ish taklif qilib, odamlarni Polsha, Chexiya, Ruminiya va Litvada o't qo'yish kabi vazifalarni bajarishga jalb qilgan. Uning qurbonlari orasida sobiq harbiylar, muhojirlar va qiyin ahvoldagi odamlar bo'lgan.
"Dios" tomonidan yollanganlardan biri kolumbiyalik sobiq askar Luis Alfonso Murilo Diosa bo'lib, u 2024-yilda Ukrainaga jang qilish uchun borishni rejalashtirgan, ammo "Dios" unga Yevropada "maxsus missiyalar"ni taklif qilgan. Murilo Buxarestda qo'lga olinib, 2025-yilda olti yil qamoq jazosiga hukm qilingan. Tergovchilar uning o't qo'yishni rejalashtirmaganini, shunchaki Yevropaga o'tishni xohlaganini aytgan.
Rossiya 2022-yilda Ukrainaga bostirib kirgandan so'ng, Yevropa davlatlari ko'plab rus diplomatlarini chiqarib yuborgan, bu esa razvedka imkoniyatlarida bo'shliq yaratgan. Shu sababli Kreml "bir martalik agentlar" deb ataluvchi, ko'pincha onlayn yollanadigan va o'z ish beruvchilarini bilmaydigan odamlardan foydalanishni boshlagan. 2024-yilda bunday agentlar Polshada savdo markazini, Litvada Ikea do'konini yoqib yuborishgan, Germaniyada esa portlovchi moddalar tashilgan dron uchirilgan.
"Dios"ning haqiqiy shaxsi — Oemis Romagoza Durruti, Kubaning Kamaguey shahrida tug'ilgan, kamida yetti yildan beri Rossiyada yashaydi. U Petrozavodsk shahrida lotin raqslari o'qituvchisi bo'lib ishlagan, 2022-yilda rus ayoliga uylangan va Rossiya fuqaroligini olgan. Tergov uning moliyaviy qiyinchiliklarga duch kelganini va 2023-yilda kredit olganini aniqlagan.
Romagoza tomonidan yollangan kamida to'qqiz nafar agent qo'lga olingan, ularning ikki nafari olti-sakkiz yil qamoq jazosini o'tamoqda. Biroq Rossiyaning Yevropadagi sabotaj kampaniyasi davom etmoqda: 2024-yil avgustida Estoniya Ukrainaga dron yetkazib beruvchi kompaniyaga o't qo'yishda gumon qilinib ikki kishini hibsga olgan, Polsha esa yana ikki obyektda yong'in haqida xabar bergan. Yevropa rasmiylari hanuzgacha Romagoza ni qidirmoqda, u Rossiyada bo'lishi mumkin.
Source: www.dw.com