Sun'iy intellekt sohasidagi yetakchi kompaniyalar o'zlarining xavfliligi haqidagi xavotirlar kuchayib borayotgan bir paytda, sanoatni tartibga soluvchi organ yaratish ustida ishlamoqda. ChatGPT ishlab chiqaruvchisi OpenAI seshanba kuni raqobatchilari Anthropic va Google bilan o'zini o'zi tartibga soluvchi organ tuzish ustida ishlayotganini ma'lum qildi. Bu qadam AQShda sun'iy intellektni tartibga solishga bo'lgan ishtiyoq pastligi sharoitida qo'yilmoqda.
Google DeepMind asoschisi Demis Xassabis tomonidan taklif qilingan tartibga soluvchi organ AQSh brokerlari va investitsiya firmalarini nazorat qiluvchi Moliyaviy sanoatni tartibga solish boshqarmasi (FINRA) modeliga asoslanishi mumkin. Xassabis iyul oyida eng kuchli sun'iy intellekt tizimlarini jamoatchilikka chiqarishdan oldin sinovdan o'tkazadigan federal tashkilot yaratishga chaqirgan edi. Uning so'zlariga ko'ra, moliyalashtirish sanoat tomonidan ta'minlanadi va bu "jahon darajasidagi texnik mutaxassislarni jalb qilish va keng ko'lamli sinovlar uchun zarur hisoblash resurslarini ta'minlash" imkonini beradi.
Bu taklif sun'iy intellekt xavfsizligi bo'yicha xavotirlar kuchaygan bir paytda paydo bo'ldi. So'nggi haftalarda yirik sun'iy intellekt ishlab chiqaruvchilarining ikki sobiq xodimi ogohlantirish bilan chiqdi. Tadqiqotchi Jeykob Kokson, sobiq OpenAI xodimi, o'tgan hafta Anthropic kompaniyasidan iste'foga chiqib, sun'iy intellekt kompaniyalari "bizning hayotimiz bilan qimor o'ynayotgani" haqida ogohlantirdi. Dushanba kuni sobiq Google DeepMind tadqiqotchisi Bilol Chugtay ham xuddi shunday xavotirlarni bildirib, "sun'iy intellekt barchamizni o'ldirishi mumkin va bu oqibatdan qochish uchun vaqtimiz tugayotgan bo'lishi mumkin" dedi.
Hatto sanoatning yetakchi nomlari ham shunga o'xshash xavotirlarni bildirmoqda. Shanba kuni Anthropic bosh direktori Dario Amodei sanoat rivojlanishini sekinlashtirishga chaqirdi, OpenAI bosh direktori Sem Altman, xAI'dan Ilon Mask va Xassabis ham bu fikrni qo'llab-quvvatladi. Biroq, AQSh prezidenti Donald Tramp sun'iy intellekt rivojlanishini cheklash chaqiriqlarini "yolg'on" va "fitna" deb rad etdi, Trampning respublikachilari tomonidan tor ko'pchilik bilan nazorat qilinadigan bo'lingan Kongress esa hech qanday chora ko'rmadi. Yaqinlashib kelayotgan oraliq saylovlar sun'iy intellekt va uni ishlatish uchun zarur bo'lgan energiya talab qiluvchi ma'lumot markazlari ko'plab saylovchilar uchun tashvish tug'dirishiga qaramay, tez orada biron bir chora ko'rilishini ehtimoldan yiroq qilmoqda.
Trampning rad etishi Nvidia bosh direktori Jensen Xuang tomonidan olqishlandi, uning chip ishlab chiqaruvchi kompaniyasi sun'iy intellekt tizimlarining aksariyat qismini quvvatlaydi. Xuang AQSh prezidentiga sun'iy intellekt haqidagi ogohlantirishlarni "ko'ra olgani" uchun minnatdorchilik bildirdi. Uning aytishicha, sun'iy intellekt insoniyatni yo'q qilishi mumkinligi haqidagi dahshatli bashorat "ilmga asoslanmagan". Biroq, vitse-prezident JD Vens kabi yetakchi respublikachilar ehtiyotkorlik bildirdi. Vashingtonning tartibga solishga doimiy loqaydligi sharoitida kichik sun'iy intellekt kompaniyalari har qanday o'zini o'zi tartibga solish choralari ularning hisobidan bo'lishidan ogohlantirdi. Kanadaning Cohere sun'iy intellekt kompaniyasi rahbari Aydan Gomes amerikalik yetakchi sun'iy intellekt laboratoriyalarini xavfsizlik niqobi ostida "kartel" tuzayotganlikda aybladi. "Sun'iy intellektga to'siqlar kerak. Bu bahs emas va hech qachon bo'lmagan. Bahs kim ularni yozishi, kim ishtirok etishi va qoidalar kimning manfaatlarini himoya qilishi haqida", deb yozdi Gomes yakshanba kuni o'z blogida.
Source: www.dw.com