Gaagadagi Kosovo maxsus palatalari (KSC) tribunali chorshanba kuni Kosovo sobiq prezidenti Hoshim Tasini 1998-1999-yillarda Serbiyadan mustaqillik uchun olib borilgan urush paytida sodir etilgan harbiy jinoyatlarda aybdor deb topdi. Taci 25 yilga ozodlikdan mahrum qilindi. U qotillik, qiynoqlar va noqonuniy hibsga olish kabi jinoyatlar uchun javobgar deb topildi.
Taci Kosovo ozodlik armiyasi (KLA) sobiq qo'mondoni bo'lib, u boshqa uch nafar sobiq KLA yetakchisi bilan birga Gaagada sudlangan edi. Tribunalning ma'lum qilishicha, Taci 96 nafar siyosiy raqib va serb xavfsizlik kuchlari bilan hamkorlikda deb hisoblangan shaxslarning o'ldirilishida aybdor. Shuningdek, u 385 kishini noqonuniy hibsga olish va 300 dan ortiq kishini qiynoqqa solishda ayblangan. Sud Taci "jinoyatlarda faol ishtirok etgan va ularni rag'batlantirgan"ligini ta'kidladi.
Prokurorlar KLA kuchlari Kosovo urushi paytida va undan keyin 100 dan ortiq siyosiy raqiblar va serb xavfsizlik kuchlari bilan hamkorlikda deb hisoblangan shaxslarni o'ldirganligini da'vo qilgan. Bunga Kosovo va Albaniyadagi KLA muassasalarida saqlanayotgan mahbuslar, shuningdek, serb, alban va rumiyalik tinch aholiga qarshi siyosiy sabablarga ko'ra qotilliklar kiradi. Himoyat tomoni KLA rahbarlari bunday harakatlarni nazorat qila olmasligini yoki ular uchun javobgar bo'lmasligini, chunki guruhda qat'iy qo'mondonlik tuzilmasi yo'qligini ta'kidlagan. Advokatlar Tasining qo'mondonligi bilan da'vo qilingan jinoyatlar o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri dalil yo'qligini aytishgan.
Ayblanuvchilar Kosovoda milliy qahramonlar sifatida e'zozlanadilar, KLA va Taci mustaqillik harakatining timsoli hisoblanadi. Taci urushdan keyin markaziy siyosiy shaxs bo'lib qoldi va 2008-yilda Kosovoning Serbiyadan mustaqilligini e'lon qilishda muhim rol o'ynadi. Gaagadagi hukm Kosovo poytaxti Prishtinada jonli efirda namoyish etildi, u yerda minglab Taci va KLA tarafdorlari to'planishdi. Bu dam olish kunlarida o'tkazilgan mitinglardan keyin sodir bo'ldi, unda o'n minglab odamlar erkaklarning oqlanishini talab qilishdi. Xorijiy elchixonalar hukmdan keyin tartibsizliklar yuzaga kelishi mumkinligi haqida ogohlantirdi.
"Bizning urushimiz adolatli, ozodlik urushi edi", dedi Kosovo Bosh vaziri Albin Kurti hukm oldidan. "Biz ishonamiz va umid qilamizki, KLA yetakchilari o'z mamlakatlariga va oilalariga ozod qaytadilar", deya qo'shimcha qildi u. 2020-yilda ayblov e'lon qilinganidan so'ng, Taci prezidentlikdan iste'foga chiqdi va shundan beri Gaagada hibsda saqlanmoqda. Sud jarayoni davomida prokurorlar Kosovoning Serbiyadan mustaqillik uchun kurashi va sudlanayotgan shaxslar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar o'rtasidagi farqni ajratishga harakat qilishdi.
Ishni ko'rib chiqish uchun mas'ul bo'lgan tribunal – Kosovo maxsus palatalari (KSC) 2016-yilda tashkil etilgan, chunki Kosovodagi avvalgi ishlar siyosiy aralashuv va guvohlarni qo'rqitish sababli muvaffaqiyatsizlikka uchragan edi. Gaagada joylashgan va xalqaro sudyalardan iborat bo'lsa-da, KSC Kosovo qonunchiligi asosida maxsus KLA harbiy jinoyatlarini ta'qib qilish uchun tashkil etilgan. Shunga qaramay, KSC Kosovoda juda mashhur emas. Hozirgacha KSC tomonidan ayblangan 15 kishidan uchtasi qamoq jazosini o'tamoqda. "Butun hayotim davomida men Kosovo xalqi bilan birga bo'lib, erkinlik, hayot va qadr-qimmatni himoya qildim. Men har doim G'arbning demokratiya, tenglik va adolat ideallariga amal qildim", dedi Taci fevral oyida sud jarayoni yakunlanganda sudyalarga.
Source: www.dw.com