Filippinning sobiq prezidenti Rodrigo Duterte 81 yoshida Xalqaro jinoiy sud (ICC) oldida birinchi marta shaxsan paydo bo‘ldi. U 2016–2022-yillarda prezident bo‘lgan davrida olib borgan "giyohvandlikka qarshi urush"i chog‘ida yuzlab odam o‘ldirilgani uchun insoniyatga qarshi jinoyatlarda ayblanmoqda. Duterte barcha ayblovlarni rad etadi.

Sud majlisi chorshanba kuni bo‘lib o‘tdi va unda sudyalar Duterte sog‘lig‘i, xususan xotira buzilishi haqidagi da’volarni ko‘rib chiqdi. 2025-yil mart oyida hibsga olinganidan beri u bir qator majlislarni o‘tkazib yuborgan va avvalroq videokonferensiya orqali qatnashgan edi. Uning advokatlari uning sog‘lig‘i yomon va yaqin yillardagi ma’lumotlarni eslab qolish hamda xotiralarini ishonchli tiklash qobiliyatidan mahrum ekanini ta’kidlaydi.

Prokuratura esa Duterte o‘z protsessual va adolatli sud muhokamasi huquqlarini to‘liq amalga oshirishga qodir, ya’ni sudga tayyor deb hisoblaydi. Yanvar oyida sudyalar uning jarayonni kuzatish uchun yetarli darajada sog‘lom ekani haqida qaror chiqargan va sud zalida hozir bo‘lishini so‘ragan edi.

Duterte 2011–2019-yillar oralig‘ida, avval janubiy Davao shahri meri, keyin Filippin prezidenti sifatida insoniyatga qarshi jinoyatlar sodir etganlikda ayblanmoqda. Prokurorlarning aytishicha, u kamida 30 ming kishining o‘limiga olib kelgan tizimli kampaniya uchun javobgar, ularning aksariyati "giyohvandlarga qarshi" reydlar paytida halok bo‘lgan. Duterte sud jarayoni joriy yilning noyabriga belgilangan.

Chorshanbadagi dastlabki majlisda sudyalar uning sog‘lig‘i haqidagi dalillarni tinglashi va ruhiy jihatdan sudga tayyor yoki tayyor emasligini hal qilishi kerak edi. Bu ish xalqaro miqyosda katta ahamiyatga ega bo‘lib, inson huquqlari himoyachilari va siyosiy kuzatuvchilar tomonidan diqqat bilan kuzatilmoqda.

Source: www.dw.com