Germaniya politsiyasi uyushgan jinoyatchilik bo‘yicha yillik hisobotini e’lon qilib, kokain davlat va jamiyat uchun xavf tug‘dirishini, shuningdek, pul yuvish holatlari ko‘payganini ma’lum qildi. Ichki ishlar vaziri Aleksandr Dobrindt (XDS) shu hafta hisobot taqdimotida: “Biz Germaniyada kokain toshqinini boshdan kechirmoqdamiz. Giyohvandlik bilan bog‘liq o‘limlar soni rekord darajaga yetdi. Bolalar jinoyatchi sifatida ekspluatatsiya qilinmoqda”, – dedi.
Dobrindt bilan birga Federal jinoiy politsiya boshqarmasi (BKA) prezidenti Xolger Myunch va hukumatning giyohvandlik va qaramlik bo‘yicha komissari Xendrik Shtrek ham hisobotni taqdim etdi. Ma’lumotlar xavotirli deb baholandi. O‘tgan yili 10 tonna kokain musodara qilindi, uning uchdan ikki qismi Germaniya portlarida qo‘lga kiritildi. 2150 kishi giyohvandlik tufayli hayotdan ko‘z yumdi, bu 2024 yilga qaraganda 13 kishiga ko‘p.
Xalqaro uyushgan jinoyatchilik tarmoqlari tomonidan giyohvandlikdan olinadigan daromadlar ko‘pincha ko‘chmas mulkka investitsiya qilinib, kelib chiqishi yashirilmoqda. Myunchning so‘zlariga ko‘ra, 2025 yilda 195 ta pul yuvish holati tekshirilgan va ularning umumiy hajmi qariyb 1,4 milliard yevro (taxminan 1,6 milliard dollar) ni tashkil etgan. “Ular o‘zlarining katta moliyaviy imkoniyatlaridan pora berish va ta’sir o‘tkazish uchun foydalanadilar. Shuningdek, pullarni yuvib, qonuniy iqtisodiy tizimga yo‘naltiradilar”, – dedi u. Myunchning qo‘shimcha qilishicha, eng ko‘p tarqalgan giyohvandlik vositasi kokain bo‘lib, u davlat, iqtisodiyot va butun jamiyat uchun tahdid solmoqda.
“Nafaqat davlatga, eng avvalo odamlarga zarar yetkazilmoqda”, – dedi Shtrek. Giyohvandlik bilan bog‘liq o‘limlarning 83 foizi erkaklar bo‘lib, ularning o‘rtacha yoshi 41 ni tashkil etgan. “Ular o‘limga olib keluvchi moddalar savdosi bilan shug‘ullanuvchi, zo‘ravonlik, atrof-muhitni buzish, tovlamachilik va ekspluatatsiya bilan bog‘liq bozorning mijozlaridir”, – dedi shifokor ma’lumotiga ega Shtrek. U giyohvandlikdan foyda ko‘ruvchilarga nisbatan hech qanday murosasizlik bo‘lmasligi kerakligini, qaramlikdan aziyat chekuvchilarga esa befarq bo‘lmaslikni ta’kidladi. Uning asosiy e’tibori profilaktika choralariga, jumladan, sog‘liq va atrof-muhitga ta’sir haqida jamoatchilikni xabardor qilish kampaniyasiga qaratilgan.
Shtrekning tushuntirishicha, ba’zi mamlakatlarda kokain ishlab chiqarish uchun yomg‘ir o‘rmonlari kesilmoqda. Giyohvandlik vositasini qayta ishlashda ishlatiladigan zaharli moddalar, masalan, kerosin yoki akkumulyator kislotasi tuproq va suvga tushadi. Fermerlar va ularning oilalari tovlamachilikka uchraydi. U Germaniyada kokainning ommalashib borayotganidan afsusda. “Zavq uchun iste’mol qilingan har bir gramm kokainda qon bor”, – dedi giyohvandlik va qaramlik bo‘yicha komissar.
Shtrekning qo‘shimcha qilishicha, so‘nggi yillarda vaziyat sezilarli o‘zgargan va bozor raqamli shaklga o‘tgan. “Sotuvchilar endi ko‘cha burchagida emas, telefonda. Masalan, odamlar QR-kod orqali ‘kokain taksilari’ni (giyohvandlik vositalarini istalgan joyga yetkazib beruvchi avtomobillar) buyurtma qilishlari mumkin”, – dedi u. “Ayniqsa xavotirli jihati shundaki, jinoyatchi guruhlar ijtimoiy tarmoqlar yoki o‘yin platformalari orqali voyaga yetmaganlarni yollashmoqda. Uyushgan jinoyatchilar yoshlar bo‘sh vaqtini o‘tkazadigan joylarda o‘z nomzodlarini qidirmoqda”, – deya qo‘shimcha qildi u.
Myunch bu rivojlanish Germaniya va xalqaro huquqni muhofaza qilish organlari uchun alohida qiyinchilik tug‘dirishini qayd etdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, uyushgan jinoyatchilik haqidagi eskirgan tasavvur – ehtiyotkorlik, izolyatsiya va yopiq tuzilmalar – o‘tmishda qoldi. Odamlar qorong‘u internetda jinoiy xizmatlarni sotib olishlari mumkinligi Myunchning fikricha, paradigma o‘zgarishidir: “Bu nafaqat jinoyatni kim sodir etgani, balki kim buyurtma bergani, kim moliyalashtirgani, kim undan foyda ko‘rayotgani masalasidir?” Bundan tashqari, tergovchilarda davlat aktorlari shaffof bo‘lmagan jinoiy faoliyatga, jumladan, “gibrid tahdidlar” sifatida hujumlar uyushtirishga tobora ko‘proq jalb bo‘layotgani haqida shubha bor. Myunch “pul yuvish, korrupsiya va zo‘ravonlik ijtimoiy beqarorlikka hissa qo‘shishi mumkin”, – dedi.
2025 yilda Germaniyada uyushgan jinoyatchilik bo‘yicha 600 ga yaqin tergov ishi bo‘lgan, bu so‘nggi besh yildagi o‘rtacha ko‘rsatkichdir. Germaniya politsiyasi o‘zining yirik muvaffaqiyatlaridan biri sifatida darknetdagi onlayn giyohvandlik bozori “Archetyp Market”ning yopilishini hisoblaydi. Uning administratori 2025 yil iyun oyida hibsga olingan. U kokain, geroin, nasha va boshqa giyohvandlik vositalarining 250 million yevrolik savdosini nazorat qilgan. Platforma yopilganda politsiya ma’lumotlariga ko‘ra, 3200 ta ro‘yxatdan o‘tgan sotuvchi va 612 ming mijoz akkaunti mavjud edi. Ushbu maqola nemis tilidan tarjima qilingan.
Source: www.dw.com