Germaniyaning markaziy qismida joylashgan Frankfurt aeroporti atrofida iyul oyidan buyon bezgak (malaria) kasalligi bilan kasallangan sakkiz kishi aniqlangan, ulardan uchtasi vafot etgan. Kasallanganlarning aksariyati aeroport operatori Fraport xodimlaridir. Bu holat aeroport hududida bezgak tarqalishining kam uchraydigan holatlaridan biri bo'lib, mutaxassislar orasida jiddiy xavotir uyg'otdi.
Frankfurt jamoat salomatligi departamenti tarqalish sababini "aeroport bezgagi" bilan bog'laydi. Bu holat bezgak parazitini tashuvchi urg'ochi Anopheles chivinlari samolyot orqali kasallik keng tarqalgan mamlakatdan kasallik kam uchraydigan mamlakatga kelib qolishi, odamni chaqishi va uning qizil qon hujayralarini zararlantirishi natijasida yuzaga keladi. Bonn universiteti kasalxonasi (UKB) Tibbiy mikrobiologiya, immunologiya va parazitologiya instituti direktori Achim Höraufning ta'kidlashicha, "biz juda kam uchraydigan hodisaga duch kelmoqdamiz, bu Germaniyada yangi tez-tez uchraydigan kasallik emas".
Robert Koch institutining Epidemiologisches Bulletin jurnaliga ko'ra, Germaniyada aeroport bezgagining oldingi qayd etilgan holati 2023 yilda bo'lgan. Odatda, Germaniyada bezgak bilan kasallanganlar kasallikni boshqa joyda yuqtirib, uzoq safardan qaytishgan. Ammo chivin samolyotda yoki yukxaltada "quyon" sifatida Germaniyaga kirib qolishi mumkin. Höraufning so'zlariga ko'ra, ma'lum sharoitlarda chivin aeroportning issiqroq hududlarida omon qolishi mumkin.
UKB press-reliziga ko'ra, Frankfurtdagi holatlar eng xavfli va hayot uchun xatarli hisoblangan tropik bezgak (malaria tropica) bilan bog'liq. Kasallikni yuqtirish uchun odam Plasmodium falciparum paraziti bilan zararlangan urg'ochi Anopheles chivin tomonidan chaqilishi kerak. Bu patogen odamga o'tib, qizil qon tomirlariga hujum qiladi. Hörauf tushuntiradi: "Oddiy qilib aytganda, bu qon tomirlarida ko'plab kichik tiqilib qolishlarga olib kelishi mumkin. Qaysi organ zararlanganiga qarab, turli xil jiddiy asoratlar paydo bo'lishi mumkin."
O'pkalarda suyuqlik to'planishi yoki miya qon tomirlari zararlansa, nevrologik zarar paydo bo'lishi mumkin. O'tkir buyrak yetishmovchiligi ham mumkin. Kasallik davolanmasa, kasallanganlarning taxminan 20 foizi vafot etadi. Höraufning so'zlariga ko'ra, "agar tashxis o'z vaqtida qo'yilsa, maqsadli davolash mumkin. Ammo kasallik e'tibordan chetda qolsa, u juda tez og'irlashishi mumkin."
Dastlabki alomatlar o'ziga xos emas, grippga o'xshaydi: to'satdan yuqori isitma, titroq, bosh og'rig'i va mushak og'rig'i. Ko'ngil aynishi, qusish va diareya ham mumkin. Frankfurt jamoat salomatligi departamenti Frankfurt aeroporti yaqinida yashovchi yoki ishlaydigan har bir kishiga bunday alomatlar paydo bo'lsa, zudlik bilan tibbiy yordamga murojaat qilishni maslahat berdi. Tezkor diagnostika testlari qonda bezgak borligini ko'rsatishi mumkin, so'ngra qon testi buni tasdiqlaydi. RKI davolash tropik tibbiyot bo'yicha tajribaga ega kasalxonada amalga oshirilishi kerakligini aytadi.
Yoz tugashi va Germaniyada, ayniqsa kechalari haroratning pasayishi bilan chivinlar va bezgak parazitlari uchun sharoitlar yomonlashmoqda. Biroq, mutaxassislar salqin ob-havoga qaramay, Germaniyada bezgakning boshqa holatlari bo'lishi mumkinligidan ogohlantirmoqda. Plasmodium falciparumning inkubatsiya davri 7 kundan 15 kungacha, shuning uchun chivin chaqishi va alomatlar boshlanishi o'rtasida ikki haftadan ko'proq vaqt o'tishi mumkin. Höraufning so'zlariga ko'ra, eng katta muammo - odamlar chet elga sayohat qilmagan bo'lsalar ham, bezgak bo'lishi mumkinligini o'ylashlarini ta'minlashdir.
Source: www.dw.com