Nepalning Dhading, Rasuwa va Nuwakot tumanlarida avgust oyida sodir bo'lgan kuchli toshqinlar natijasida 1400 dan ortiq kishi halok bo'ldi va kamida 5000 kishi bedarak yo'qoldi. Bu falokatdan eng ko'p zarar ko'rganlar bolalar bo'ldi: 500 dan ortiq bola ota-onasidan ayrilgan yoki ularning ota-onalari halok bo'lgan yoki bedarak yo'qolgan.
To'qqiz yashar Ram Thakur toshqin paytida onasi bilan qochib ketayotganda, onasi unga "Tezroq yuqoriga chiq, orqaga qarama" deb baqirgan edi. Ammo u orqasiga qaraganida onasi yo'q edi. Hozir Ram Nuwakot tumanidagi maktabda vaqtinchalik boshpanada 26 nafar boshqa bolalar bilan yashaydi. Uning otasi ham bedarak yo'qolgan. Ram hali ham ota-onasini kutmoqda, lekin Nepal qonunchiligiga ko'ra, odam 12 yil bedarak yo'qolgan deb e'lon qilinmaguncha o'lik hisoblanmaydi. Falokat paytida bu muddat qisqartirilishi mumkin, ammo buning uchun qarindoshlar sudga murojaat qilishlari kerak.
Save the Children va Nepal Milliy Bolalar Huquqlari Kengashi tomonidan o'tkazilgan tadqiqotga ko'ra, 1000 dan ortiq bolalar vaqtinchalik boshpanalarda yashaydi, ulardan 100 dan ortig'i qarindoshlarisiz, 439 nafari esa ota-onasiz, lekin boshqa qarindoshlari bilan. UNICEF ma'lumotlariga ko'ra, 32000 dan ortiq bola ko'chirilgan. Hozirgacha faqat 18 bola ota-onasi bilan birlashtirilgan.
Dhadingdagi boshqa boshpanada to'rt yashar Shibani Tama ota-onasining ikkalasi ham halok bo'lganidan keyin gapirmay qo'ydi. U sochlarini tarashga ham, kiyimini almashtirishga ham yo'l qo'ymaydi. Ko'plab bolalar psixologik yordamga muhtoj. O'n yashar Sanju Lama ikki yashar ukasi bilan qolgan, ota-onasi bedarak yo'qolgan. Ular bir-birlariga tayanch bo'lishdi.
UNICEF ma'lumotlariga ko'ra, 18 maktab vayron bo'lgan, yana 20 tasi zarar ko'rgan. 10000 dan ortiq maktab yoshidagi bolalar ta'lim olish imkoniyatidan mahrum bo'lishi mumkin. Ko'ngillilar bolalarga o'yinchoqlar va o'quv materiallarini tarqatishgan bo'lsa-da, ko'pchilik bolalar o'zlarini chetga olgan va o'ynashni xohlamayapti. Ba'zi bolalar qo'g'irchoq uylarida ota-onalarini yasab, oila qurmoqdalar.
Rasuwa tumanida eng ko'p zarar ko'rgan hududlarda bolalar hali ham xavf ostida. Hukumat va nodavlat tashkilotlar bolalarni qarindoshlariga topshirishda ehtiyot bo'lishmoqda, chunki odam savdosi va bolalar mehnati xavfi mavjud. Ram Thakur hali ham har kuni osmonni kuzatib, vertolyot kelib ota-onasini olib kelishini kutmoqda, ammo qorong'ulik tushganda ham vertolyot kelmadi.
Source: www.aljazeera.com