Filippinda norasmiy jamoat transporti haydovchilari yoqilg‘i narxlarining keskin oshishiga qarshi ikki kunlik ish tashlash e’lon qildi. Piston kasaba uyushmasi tomonidan uyushtirilgan aksiya seshanba kuni boshlandi va mamlakat bo‘ylab minglab haydovchilarni qamrab oldi. Tashkilotchilarning ma’lum qilishicha, ish tashlashda kamida 70 ming haydovchi va operator qatnashishi kutilmoqda.
Namoyishchilar yoqilg‘i narxini fevral oyida AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi boshlanishidan oldingi darajaga — litri 55 pesoga ($0,88) tushirishni talab qilmoqda. Piston kasaba uyushmasi narxlar o‘sishida AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushini aybladi. “AQSh urushni davom ettirar ekan, yoqilg‘i narxi o‘sishda davom etadi”, — deyiladi tashkilotning ijtimoiy tarmoqdagi bayonotida. Ular prezident Ferdinand Markos kichik hukumati va AQShni haydovchilarni neft inqirozi orqali azob-uqubatga mahkum qilishda aybladi.
Filippin milliy politsiyasi vakili Allen Rae Koning ma’lum qilishicha, Manila va uning atrofida 275 kishi ishtirok etgan 11 ta miting kuzatilgan, biroq ish tashlash poytaxt mintaqasida jiddiy uzilishlarga olib kelmagan. Uning so‘zlariga ko‘ra, yo‘lovchilarga yordam berish va jamoat tartibini saqlash uchun 8 643 politsiya xodimi safarbar qilingan. Transport departamenti seshanba kuni yo‘lovchilarga bepul qatnovlar tashkil etishini ma’lum qildi. Janubi-sharqiy Bikol mintaqasida esa mahalliy hokimiyat avtobuslar ajratdi.
Boshqa bir guruh — Manibela — dushanba kuni yoqilg‘i narxining oshishidan aziyat chekayotgan haydovchilarni qo‘llab-quvvatlash va yoqilg‘iga qo‘shilgan qiymat solig‘i hamda aksiz solig‘ini bekor qilish talabi bilan ish tashlash o‘tkazgan edi. Guruh seshanba kuni Land Transportation Office bilan muzokaralar o‘tkazish uchun aksiyani to‘xtatdi. “Haydovchilar va operatorlar yoqilg‘i narxining doimiy o‘sib borishini endi ko‘tara olmaydi”, — deyiladi guruh bayonotida.
Filippinda yoqilg‘i narxi oxirgi marta 25 avgustda oshirilgan edi. Bu Yaqin Sharqdagi geosiyosiy mojarolar va urushlar, xususan, Hurmuz bo‘g‘ozi kabi dengiz yo‘llarining buzilishi va jahon neft ta’minotining qisqarishi bilan bog‘liq. Mart oyida mamlakat narxlar oshishi sababli milliy energetika favqulodda holatini e’lon qilgan edi — bu dunyoda birinchi holat edi. Filippin import neftga katta bog‘liq bo‘lib, bu iste’mol inflyatsiyasini, transport va logistika xarajatlarini oshiradi hamda haydovchilar va kam ta’minlangan uy xo‘jaliklarining daromadini kamaytiradi.
Al Jazeera muxbiri Jamila Alindogan Maniladan xabar berishicha, shahar haydovchilarining kunlik daromadi yil boshida 10 dollardan hozir 5 dollardan ham kamga tushgan. “Ko‘pchilik bu inflyatsiya jamoalarni qon ketishiga olib kelayotganini aytmoqda”, — dedi u. “Tovarlar narxi ham doimiy oshib bormoqda va bu inqiroz butun mamlakat bo‘ylab millionlab filippinliklar tomonidan sezilmoqda. Garchi Erondagi urush va Yaqin Sharqdagi voqealar bu inqirozni keltirib chiqargan bo‘lsa-da, ko‘plab filippinliklar hukumat endi millionlab odamlarning asosiy iqtisodiy ehtiyojlariga javob bera olmasligini bu bahona bilan oqlay olmaydi, deb hisoblamoqda”, — deya qo‘shimcha qildi u.
Source: www.aljazeera.com