Maʼlum boʻlishicha, Starlink-34343 sunʼiy yoʻldoshida yuzaga kelgan jiddiy nosozlik oqibatida uning atrofida oʻnlab alohida obyektlar paydo boʻlgan. Ushbu hodisani yaqindan kuzatib borgan LeoLabs kompaniyasining taxmin qilishicha, bu holat boshqa apparat yoki kosmik chiqindi bilan toʻqnashuv natijasida emas, balki ichki energiya manbai bilan bogʻliq jarayon oqibatida kelib chiqqan boʻlishi mumkin. Mazkur favqulodda holat 2026-yil 29-mart kuni qayd etilgan boʻlib, dastlabki kuzatuvlar apparat Azor orollaridagi radar ustidan oʻtayotgan vaqtda amalga oshirilgan.
LeoLabs radiolokatsiya tarmogʻi aniqlagan manzara sunʼiy yoʻldoshdan turli boʻlaklar ajralib chiqqanini koʻrsatgan boʻlsa-da, bu maʼlumotning oʻzi apparat ichida aynan qanday texnik nosozlik yuz berganini aniqlash uchun yetarli emasligi taʼkidlanmoqda. Kompaniyaning bayon qilishicha, hodisaga ichki energiya manbai sabab boʻlgani taxmin qilinyapti, biroq qaysi uskuna ishdan chiqqani hozircha ochiqlanmagan. Shu sababli akkumulyator portlagani yoki bak yorilgani haqida qatʼiy xulosa chiqarish uchun qoʻshimcha texnik tekshiruv natijalari va apparatdan olingan aniq telemetriya maʼlumotlari talab etiladi.
Mutaxassislarning dastlabki baholariga koʻra, orbitaning nisbatan pastligi tufayli mazkur boʻlaklar qisqa vaqt ichida orbitadan chiqib ketishi kutilgan edi. Shunga qaramay, boʻlaklarning kosmosda qancha muddat qolishi ularning massasi, yuza maydoni va fazodagi holatiga bogʻliq boʻlib qolmoqda. Shu bois bir vaqtning oʻzida paydo boʻlgan qismlar ham asta-sekin turli trayektoriyalarga tarqalib ketishi ehtimoli yuqori. Mutaxassislar ushbu hodisani 2025-yil 17-dekabrda boshqa bir Starlink apparatida kuzatilgan shunga oʻxshash holat bilan taqqoslamoqda, biroq tashqi oʻxshashlik har doim ham texnik sabablar bir xil boʻlganini anglatmasligi taʼkidlanmoqda.
Yevropa kosmik agentligining tanqidiy hisobotlarida qayd etilishicha, orbitadagi umumiy vaziyat yildan-yilga murakkablashib bormoqda. Xususan, soʻnggi yillarda yuzlab uchirishlar amalga oshirilib, minglab foydali yuklar olib chiqilishi natijasida orbitadagi ishlamaydigan apparatlar va xavfli boʻlaklar soni keskin ortgan. Yevropa rejimi mutaxassislarining fikricha, kuzatuv vositalari takomillashgani sari koʻproq obyektlar aniqlanmoqda, ammo har bir boʻlak qaysi qurilmaga tegishli ekanini aniqlash va ularning keyingi trayektoriyasini hisoblash tobora ogʻirlashib, kosmosdagi xavfsizlikka jiddiy tahdid solmoqda.
Source: kun.uz