Sun’iy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi an’anaviy dasturiy ta’minot bozorida jiddiy beqarorlik va xavotirlarni keltirib chiqarmoqda. AQShlik dasturchi Brendon Tomas sun’iy intellekt yordamida Adobe va Microsoft kabi yirik korporatsiyalarning qimmatbaho ilovalarini to‘liq qayta yaratib, ularning bepul analoglarini taqdim etdi. "ArtCraft" deb nomlangan mazkur loyiha Photoshop, Adobe PDF hamda Microsoft Office dasturlarining bepul versiyalarini o‘z ichiga olgan.

Odatda Adobe mahsulotlar to‘plami foydalanuvchilar uchun yiliga qariyb 780 dollarga tushadi, bu esa ko‘plab mustaqil ijodkorlar va mutaxassislar uchun ortiqcha moliyaviy yuk hisoblanadi. AQShlik muhandis sun’iy intellekt modeli (Claude) va Rust dasturlash tilidan foydalangan holda PhotoCraft va PdfCraft dasturlarini ishlab chiqdi. Shuningdek, loyiha doirasida Microsoft Word, Excel va PowerPoint o‘rnini bosuvchi WordCraft, GridCraft hamda DeckCraft kabi muqobillar ham ommaga havola etildi.

Tomas o‘zining 15 yillik muhandislik tajribasiga tayanib, bu shunchaki vaqtinchalik tajriba emasligini, balki korporativ monopoliya va bekor qilish to‘lovlariga qarshi kurash ekanini ta’kidlamoqda. Dasturchi zamonaviy texnologik olamni reklamalardan va asossiz to‘lovlardan tozalash niyatida ekanini da’vo qilmoqda. Ayni paytda dasturlashda tabiiy til orqali kod yozdirish, ya’ni "vibe coding" tushunchasi ommalashib, dasturlar yaratish sur’ati keskin oshgan.

Shunga qaramay, mazkur tashabbus mualliflik huquqi va intellektual mulk borasida jiddiy huquqiy noaniqliklarni keltirib chiqarmoqda. Huquqshunos ekspertlarning ta’kidlashicha, ushbu ilovalar dastlabki manba kodidan foydalanilmasdan, noldan yaratilgani da’vo qilinayotgan bo‘lsa-da, bu kabi "toza xona" usuli yirik korporatsiyalar tomonidan ochiladigan sud da’volariga qanchalik bardosh bera olishi shubha ostida qolmoqda. Garchi ushbu ishlanmalar ulkan gigantlarni butunlay sindira olmasa-da, ularning haddan tashqari yuqori foyda olishiga jiddiy zarba berishi mumkin.

Source: www.aljazeera.com