Keniyaning yetakchi muxolifatdagi partiyasi hisoblangan Olovrang demokratik harakat (ODM) oʻzining tarixiy yetakchisi Raila Odinga vafotidan naq bir yil oʻtib ham oʻz kelajagini belgilashda jiddiy muammolarga duch kelmoqda. Siyosiy harakat ichida amaldagi prezident Uilyam Ruto hukumati bilan hamkorlik qilish masalasida keskin kelishmovchiliklar yuzaga kelib, partiyaning oʻziga xosligi va mustaqilligiga putur yetkazayotgani aytilmoqda. Ekspertlarning taʼkidlashicha, mazkur tang vaziyat faqatgina ODM ichki muammosi emas, balki Keniyaning umumiy muxolifat maydoni bir shaxsga bogʻlanib qolganining salbiy oqibatidir.
Marhum Raila Odinga oʻnlab yillar davomida koʻppartiyaviylik demokratiyasi, soʻz erkinligi va ijtimoiy adolat uchun kurashgan shaxs sifatida tan olingan edi. Biroq uning vafotidan keyingi davr bitta hukmron shaxs atrofida qurilgan siyosiy tuzilmalarning barqaror emasligini yaqqol koʻrsatib qoʻydi. Partiya ichidagi asosiy ziddiyat aynan Ruto maʼmuriyati bilan yaqinlashish masalasida kechmoqda. Xususan, prezident bilan hamkorlikka qatʼiy qarshi chiqqan bosh kotib Edvin Sifunaning lavozimidan chetlatilishi muxolifat saflarida chuqur boʻlinishlar borligini fosh qildi.
Siyosiy tahlilchilarning fikricha, Raila Odinga qoldirgan siyosiy boʻshliqni hozircha hech kim toʻldira olmayapti. Professor Herman Manyoraning taxmin qilishicha, Odinga oʻz davrida shunchalik yirik figura boʻlganki, uning oʻrnini bosa oladigan boshqa yetakchi hozircha mavjud emas. Shuningdek, 2024-yilda oʻsha paytdagi moliyaviy qonun loyihasiga qarshi norozilik namoyishlari avj olgan bir paytda Odinga Ruto bilan kelishuvga borgan edi. Yoshlar va Gen Z namoyischilari buni xiyonat sifatida baholab, muxolifat elita bilan til biriktirganini keskin tanqid qilgan edi.
Hozirda ODM yangi rahbariyati esa bu hamkorlikni oqlashga urinib, barcha harakatlar mamlakat manfaatlari va 10 banddan iborat imzolangan bitimga asoslanganini daʼvo qilmoqda. Shunga qaramay, tanqidchilar muxolifat oʻz mustaqilligini yoʻqotib, amaldagi tuzum soyasida qolib ketayotganidan xavotirda. Odinga merosining taqdiri endilikda uning safdoshlari shaxsiy manfaatlaridan voz kechib, xalq talablarini qondira olishi yoki olmasligiga bogʻliq boʻlib qolmoqda.
Source: www.aljazeera.com