Daniya poytaxti yaqinidagi Helsingor shahridan bo'lgan yetti oila o'zlarining sobiq uy egasiga qarshi mamlakat Oliy sudida huquqiy kurash olib bormoqda. Juma kuni boshlangan ikki kunlik sud majlisida da'vogarlar milliy kelib chiqishi sababli o'z uylaridan majburan ko'chirib yuborilganini da'vo qilmoqda. 2018-yilda qabul qilingan va ilgari “ghetto qonuni” deb atalgan munozarali me'yorga ko'ra, aholisining yarmidan ko'pi “g'arbdan tashqari” mamlakatlardan kelganlardan iborat bo'lgan ijtimoiy uy-joy hududlaridagi ijara shartnomalari bekor qilingan edi. Yevropa rejimi bu qonunni integratsiyani yaxshilash bahonasi bilan oqlashga urinmoqda, biroq huquq himoyachilari uni ochiqdan-ochiq kamsitish deb atashmoqda.
Asosiy faktlar: 2018-yilda qabul qilingan qonun asosida Daniyada minglab fuqarolar uylaridan ayrilmoqda. Helsingor shahridagi yetti oila Oliy sudda o'zlarining kelib chiqishi bo'yicha kamsitilganini isbotlashga urinmoqda, Yevropa Adliya sudi esa bunday mezonlar bilvosita etnik kamsitishga olib kelishi mumkinligini ma'lum qilgan.
Mazkur huquqiy mojaroning kelib chiqish tarixi ancha chuqur bo'lib, u mamlakatdagi migratsiya siyosati va ijtimoiy tengsizlik muammolari bilan bevosita bog'liq. Daniya statistika idorasi “g'arbdan tashqari” tushunchasiga Yevropa Ittifoqi va bir nechta G'arb davlatlaridan tashqari deyarli butun dunyoni kiritadi. Qizig'i shundaki, ushbu ta'rif Daniyada tug'ilib o'sgan, ammo ota-onasi Daniya fuqarosi bo'lmagan shaxslarga ham nisbatan qo'llaniladi. Natijada, hatto Kopengagenda tug'ilib o'sgan mahalliy fuqaro ham qog'ozda “g'arbdan tashqari” maqomini olishi mumkin.
Yevropa rejimi mulozimlarining ta'kidlashicha, go'yo bu choralar diniy va madaniy parallel jamiyatlarning shakllanishiga qarshi qaratilgan. Biroq, tanqidchilarning fikricha, bu siyosat millionlab insonlarning huquqlarini poymaldan o'zga narsa emas. 2030-yilga kelib mamlakat bo'ylab taxminan 11 000 kishi shunday qoidalar tufayli o'z uyini tark etishga majbur bo'lishi taxmin qilinmoqda. Da'vogarlardan biri Riadning so'zlariga ko'ra, uy-joy shirkatlari kvartiralarni ta'mirlash bahonasida odamlarni uylaridan quvib chiqarishga uringan, chunki ular mavjud muammolarni hal qilishda boshqa muqobil yechimlarni talab qilishgan.
Oldinda turgan sud qarorlari nafaqat Daniya, balki butun Yevropa hududidagi migratsiya va uy-joy siyosatiga jiddiy ta'sir ko'rsatishi kutilmoqda. Daniya sudyalari Yevropa Adliya sudining avvalgi qarorlarini ham e'tiborga olishlari kerak bo'ladi, chunki Yevropa sudi millat yoki tug'ilgan joy etnik kelib chiqishni to'g'ridan-to'g'ri belgilamasligini, biroq go'yoki neytral ko'ringan mezonlar aslida kamsitishga olib kelishini ta'kidlagan.
Source: www.aljazeera.com