Shanba kuni bo'lib o'tgan Yangi Zelandiya parlament saylovlarida hech bir siyosiy kuch mutlaq g'alaba qozona olmadi va natijalar aniq bir g'olibni ko'rsatmagani sababli, yetakchi partiyalar koalitsion hukumat tuzish uchun murakkab muzokaralarga tayyorgarlik ko'rmoqda. Bosh vazir Kristofer Lakson boshchiligidagi o'ng markazchi Milliy partiya dastlabki ma'lumotlarga ko'ra 42 ta o'rinni qo'lga kiritdi, biroq mustaqil ravishda hukumat tuzish uchun yetarli bo'lgan oddiy ko'pchilikdan 19 ta o'rin kam to'pladi. Ushbu siyosiy jarayon mamlakatdagi og'ir iqtisodiy sharoitlar, o'sib borayotgan yashash xarajatlari va ishsizlik muammolari fonida o'tdi.
Asosiy faktlar: Yangi Zelandiya saylovlarida Milliy partiya 42 ta, Leyboristlar esa 36 ta o'rinni egalladi. Biroq ovozlarning tarqoqligi va kichik partiyalarning faollashuvi sababli rasmiy natijalar 27-noyabrgacha e'lon qilinmaydi va hukumat taqdiri uzoq davom etadigan muzokaralarga borib taqaladi.
Mazkur saylovoldi kampaniyasi aholining farovonligiga qaratilgan keskin tanqidlar va ijtimoiy-iqtisodiy muammolar ostida o'tdi. Ovoz berishning dastlabki natijalari ikki asosiy siyosiy gigant — Milliy partiya va Leyboristlar partiyasiga nisbatan tarixiy darajada past qo'llab-quvvatlovni ko'rsatdi, ularning umumiy ovoz ulushi atigi 60 foiz atrofida shakllandi. Qolgan o'rinlar Yashillar, ACT, Yangi Zelandiya Birinchi partiyasi, Opportunity partiyasi hamda tub aholi manfaatlarini himoya qiluvchi Te Pāti Māori o'rtasida taqsimlandi.
Bosh vazir Kristofer Lakson tayanib o'tgan koalitsiya sheriklari ACT va Yangi Zelandiya Birinchi partiyasi bilan birgalikda chap qanot blokiga nisbatan juda kichik ustunlikka ega bo'lishi kutilmoqda. Shunga qaramay, muxolifat yetakchisi Kris Xipkins Leyboristlar partiyasi mag'lubiyat tan olmasligini va kelgusi hukumat shakli noma'lum bo'lib qolishini ta'kidladi. Otag universiteti professori Endryu Geddisning so'zlariga ko'ra, maxsus ovozlar va chet eldan kelgan byulletenlar qayta ishlangunga qadar yakuniy natijalar noaniqligicha qoladi.
Vaziyatning keskinlashuvi va yangi kuchlarning parlamentga kirib kelishi mamlakatda siyosiy barqarorlikni ta'minlash yo'lida chuqur murosa va kelishuvlarni talab qiladi. Hozirgi vazifalar qatorida maxsus ovozlarni sanab chiqish hamda yakuniy natijalarni 27-noyabr kuni e'lon qilish turibdi, shundan so'nggina partiyalar o'rtasida real koalitsion kelishuvlar boshlanishi kutilmoqda.
Source: www.bbc.co.uk