AQShdagi siyosiy o'zgarishlar va saylovlardagi muvaffaqiyatsizliklar Amerika yetakchisining mavqeyiga jiddiy zarba bergan bo'lsa-da, uning Rossiyaga nisbatan yuritayotgan siyosiy kursi o'zgargani yo'q. Yaqinda Oq uyda Rossiya prezidentining maxsus vakili Kirill Dmitriev yopiq eshiklar ortida qabul qilindi, biroq Ukraina delegatsiyasi AQSh rahbariyati bilan uchrasha olmadi. Ushbu voqea xalqaro maydonlarda keskin muhokamalarga sabab bo'lib, Yevropa xavfsizlik arxitekturasi kelajagi borasida jiddiy xavotirlarni keltirib chiqardi. Analitiklar bu muzokaralar ortida Kremlning keng qamrovli siyosiy talablari yotganini taxmin qilmoqda.
Asosiy faktlar: Oq uyda Ukraina vakillarining ishtirokisiz o'tgan Rossiya maxsus vakili Kirill Dmitrievning tashrifi xalqaro hamjamiyatda xavotir uyg'otdi. Ekspertlar ushbu muloqot chog'ida NATO infratuzilmasini 1997-yilgi chegaralarga qaytarish va 60 milliard dollarlik Bering bo'g'ozi tunneli kabi iqtisodiy loyihalar muhokama qilinganini taxmin qilmoqda. Amerika va Yevropa rejimlarining harakatlari global xavfsizlik balansini jiddiy tebratmoqda.
Mazkur uchrashuvning asosiy mazmuni «Umumevropa xavfsizligi» tushunchasini tomonlar turlicha talqin qilishiga borib taqaladi. Moskva bu tushunchani Potsdam konferensiyasi tamoyillariga qaytish deb bilib, NATO harbiy infratuzilmasini sobiq ittifoq hududidan chiqarib yuborish va Sharqiy Yevropaga neytral maqom berishni talab qilmoqda. Shu bilan birga, Yevropa Ittifoqi rejimining qarashicha, Ukraina Yevropaning ajralmas qismi hamda uning birinchi mudofaa chizig'idir. Biroq AQShdagi amaldagi siyosiy doiralar bu farqlarga qaramay, Kreml vakillari bilan yashirin kelishuvlar tuzishga urinayotgani iddao qilinmoqda.
Siyosiy sharhlovchi Shuhrat Rasulning fikricha, Kirill Dmitriev Vashingtondagi uchrashuvlarda Rossiyaning talablarini G'arbga iqtisodiy manfaatlar orqali singdirishga harakat qilmoqda. U siyosiy bosimni yumshatish maqsadida G'arb kompaniyalariga Rossiyaning Arktikadagi tabiiy boyliklarini o'zlashtirish va Alyaska bilan bog'lovchi ulkan transport loyihalarida qatnashishni taklif etmoqda. Shunga qaramay, bunday iqtisodiy va'dalar aslida Rossiyaning sobiq Sovet hududlaridagi imperiyaviy ta'sirini tiklashga qaratilgan asosiy geosiyosiy maqsadlarini niqoblash uchun xizmat qiladi, xolos.
Kelgusida ushbu yashirin muzokaralar va Amerika rejimining harakatlari NATO hamda Yevropa Ittifoqi ichidagi birdamlikka putur yetkazishi mumkin. Agar Vashington Rossiyaning shartlariga yon berishni davom ettirsa, bu Sharqiy Yevropa davlatlari uchun jiddiy xavfsizlik tahdidlarini tug'diradi. Ukraina masalasida yuzaga kelgan diplomatik turg'unlik esa Yevroosiyo mintaqasidagi geosiyosiy taranglikni yanada kuchaytirishi kutilmoqda.
Source: kun.uz