Bangladeshning hokimiyatdan ag'darilgan sobiq bosh vaziri Shayx Hasina Hindistondagi o'z ixtiyori bilan boshpanadan so'ng vatanga qaytish niyatida yangi pasport va shaxsiy guvohnoma berilishini so'rab murojaat qildi. Ushbu rasmiy so'rov uning dekabr oyida Bangladeshga qaytish borasidagi e'lon qilgan rejalari jiddiyligidan dalolat beruvchi ilk aniq qadam sifatida baholanmoqda. Sobiq hukumat rahbari o'z yordamchilarining ma'lumotlariga ko'ra, mamlakatga kelgach sudga taslim bo'lishni rejalashtirgan.
Asosiy faktlar: Shayx Hasina ikki yillik Hindistondagi surgundan so'ng Bangladeshga qaytish uchun rasman pasport talab qildi; o'tgan yilning noyabr oyida urush jinoyatlari sudi uni 2024 yilgi talabalar namoyishlarini bostirish buyrug'i uchun sirtdan o'lim jazosiga hukm qilgan edi; uning qaytishi mamlakatda yangi siyosiy va huquqiy tanglikni keltirib chiqarishi mumkin.
Murojaat tafsilotlariga ko'ra, Shayx Hasina Bangladesh hukumatiga yo'llagan xatida uning milliy mansubligidan kelib chiqqan holda hujjatlarni tezkor ravishda rasmiylashtirib berishni so'ragan. U o'zining Reuters agentligiga bergan bayonotida Bangladesh sudiga ixtiyoriy ravishda kelishini ta'kidlagan bo'lib, uning safar tafsilotlari barcha zarur byurokratik rasmiylashtiruvlar yakunlangach e'lon qilinishi kutilmoqda. Sobiq bosh vazir mamlakat asoschisi Shayx Mujibur Rahmonning qizi hisoblanib, u uzoq yillar davomida hokimiyat tepasida bo'lgan.
Mazkur vaziyatning kelib chiqish tarixi 2024 yildagi talabalar namoyishlariga borib taqaladi. Birlashgan Millatlar Tashkilotining ma'lumotlariga ko'ra, o'shandagi qonli to'qnashuvlar oqibatida 1400 nafargacha odam halok bo'lgan edi. O'sha yilning noyabr oyida Bangladesh maxsus sudi uni sirtdan o'lim jazosiga hukm qilgan. Sobiq rahmatli siyosatchining mamlakatdan qochib ketishi Hindiston va Bangladesh o'zaro munosabatlarining keskinlashuviga sabab bo'lgan edi.
Siyosiy tahlilchilarning fikricha, Hasinaning kutilayotgan qaytishi 127 million aholiga ega mamlakatdagi iqtisodiy va ijtimoiy barqarorlikni tiklash harakatlariga jiddiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. Garchi u aholining muayyan qismi orasida hamon qo'llab-quvvatlashga ega bo'lsa-da, uning qaytishi Hindiston bilan munosabatlarni yumshatishi, biroq ichki siyosiy sahnada yangi ziddiyatlarni keltirib chiqarishi ehtimoldan xoli emas.
Kelgusida mazkur jarayon qanday kechishi va uning rasmiy sud jarayoniga qanday ta'sir ko'rsatishi noma'lumligicha qolmoqda. Sobiq bosh vazirning yordamchilari tez orada barcha rasmiyatchiliklar yakunlanib, uning vatanga qaytish sanasi e'lon qilinishini bildirishgan, biroq Bangladesh rasmiylari bu borada qanday qadamlar qo'yishi hozircha aniq emas.
Source: www.aljazeera.com