Skyways startapi vertolyotlar o‘rnida yuk tashishga mo‘ljallangan Skyreach gibrid dronini taqdim etdi. Kompaniyaning ta’kidlashicha, apparat dengizdagi neft-gaz platformalariga ehtiyot qismlar yoki jangovar hududdagi harbiylarga yukni mustaqil yetkazib berish imkonini beradi va bunday parvozlarni qariyb 10 baravar arzon bajarishi mumkin. Biroq e’lon qilingan 2000 kilometrdan ortiq masofa faqat 4,5 kilogramm foydali yuk bilan bir tomonga uchishda erishiladigan ko‘rsatkich ekani alohida qayd etildi.
Asosiy faktlar: Skyreach — vertikal uchib-qo‘nadigan gibrid uchuvchisiz apparat (VTOL); qanotlari 6,7 metr, yuk bo‘limi 198 litr. Minimal yuk bilan u havoda 18 soatdan ortiq qolishi mumkin, shamol tezligi soatiga 75 kilometrgacha va −21 dan +49 °C gacha sharoitda ishlaydi. Bir soatlik parvoz hozircha taxminan 300 dollar turadi, kompaniya uni 100 dollargacha tushirishni rejalashtirmoqda.
Yangi apparatning asosiy texnik yechimi gibrid quvvat tizimiga asoslangan: sakkizta elektr dvigateli dronni multikopter kabi havoga ko‘taradi, gorizontal parvoz uchun aviatsiya yoqilg‘isida ishlaydigan ikki taktli dvigatel quvvat beradi. Parvoz davomida generator akkumulyatorlarni quvvatlab turadi, shu sababli parvozlar oralig‘ida dronni elektr tarmog‘iga ulash yoki batareyalarni almashtirish talab etilmaydi. Bu yondashuv masofaviy va infratuzilmasi cheklangan hududlarda ishlash uchun muhim afzallik sifatida ko‘rsatilmoqda.
Yuk bo‘limi yuqoridan yuklanadi, pastki qismi ochiladi; shu tuzilish tufayli dron qo‘nmasdan yukni havodan tashlashi yoki tros yordamida pastga tushirishi mumkin. Kompaniya ma’lumotlariga ko‘ra, apparat 163 kilogrammgacha uchish massasiga ega, yoqilg‘i va foydali yuk uchun jami qariyb 45 kilogramm ajratilgan. Aynan shu massa cheklovlari yuk og‘irlashgan sari parvoz masofasining keskin qisqarishiga sabab bo‘ladi.
Texnik tavsifda masofa bo‘yicha muhim shartlar keltirilgan: 4,5 kilogramm yuk bilan 2000 kilometrdan ortiq masofa, 23 kilogramm yuk bilan taxminan 1255 kilometr, 36 kilogramm yuk bilan esa 450 kilometr. Skyways bosh direktori Charlz Akninning ma’lum qilishicha, hozir Skyreachning bir soatlik parvozi taxminan 300 dollarga tushmoqda; kelgusida avtonomlik darajasini oshirish hisobiga bu summani 100 dollarga tushirish rejalashtirilgan. Kompaniya dronning o‘z narxini va xarajatlarni aynan qaysi vertolyot bilan taqqoslayotganini oshkor qilmagan.
Skyways apparatiga AQSh dengiz piyodalari korpusi, harbiy-dengiz kuchlari va harbiy-havo kuchlari vakillari allaqachon qiziqish bildirgani aytilmoqda, biroq bu ma’lumot mustaqil tasdiqlanmagan. Keyingi bosqichda kompaniya avtonomlikni oshirish, ekspluatatsiya xarajatlarini kamaytirish va sinov parvozlarini kengaytirishga e’tibor qaratishi kutilmoqda. Mutaxassislar uchun asosiy savol — e’lon qilingan iqtisodiy samaradorlik real foydalanish sharoitida qanchalik barqaror bo‘lishi va og‘ir yuklarda masofa cheklovi amaliy talablarga qanchalik mos kelishi.
Source: kun.uz