️ Filippin sudi qamoqda saqlanayotgan mashhur voiz Apollo Kiboloyni hibsga olishga qaror qildi; u AQSh rejimi tomonidan bolalar bilan jinsiy savdo qilishda ayblanib qidirilmoqda va bu qadam uning mumkin bo‘lgan ekstraditsiyasiga yo‘l ochishi mumkin. Filippin Adliya vazirligiga ko‘ra, Makati regional sudi payshanba kuni ekstraditsiya iltimosnomasida ko‘rsatilgan jinoyatlar bo‘yicha yetarli asoslar borligini aniqlab, hibsga olish orderi va mamlakatdan chiqishni taqiqlash orderini chiqargan. Vazirlik matbuot kotibi Polo Martinez shanba kuni AFP agentligiga bu haqda ma’lum qilgan. O‘zini “Xudoning tayinlangan o‘g‘li” deb ataydigan Kiboloy Filippinda garovsiz saqlanmoqda; unga qarshi odam savdosi va bolalarga nisbatan zo‘ravonlik bo‘yicha alohida sud ishlari ham ko‘rilmoqda. Bu ish din, saylov siyosati va AQShga ekstraditsiya bo‘yicha nozik so‘rovni bir joyga jamlagan.
️ Asosiy faktlar: Makati sudi payshanba kuni Kiboloy va ikki hamsanot — Teresita Dandan hamda Xelen Panilagga nisbatan hibsga olish va mamlakatdan chiqishni taqiqlash orderlarini chiqargan. Filippin hukumati ekstraditsiya iltimosnomasini dushanba kuni sudga topshirgan; bu AQSh rejimi avgust oyida uning topshirilishini rasman so‘raganidan uch oy keyin yuz berdi. Kiboloy ayblovlarni rad etadi va Filippin bo‘yicha ayblovlarga nisbatan o‘zini aybdor deb tan olmagan.
️ Sud qarori protsessual jihatdan muhim: Filippin qonunchiligiga ko‘ra, quyi sud endi Kiboloyni AQSh rasmiylariga topshirish yoki topshirmaslik masalasini hal qilishdan oldin tinglovlar o‘tkazishi kerak. Filippin hukumati iltimosnomani dushanba kuni quyi sudga kiritgan, AQSh rejimi esa avgust oyida ekstraditsiyani rasman so‘ragan edi. Xuddi shu orderlar Dandan va Panilagga nisbatan ham chiqarilgan; ular Kiboloyning “Iso Masih Shohligi” (KOJC) tashkilotining amaldorlari sifatida tilga olinadi. Mahalliy ommaviy axborot vositalarining xabar berishicha, ikki ayol hozircha qidiruvda. AFP mahalliy manbalarga tayangan holda, FQB Dandanni soxta xayriya faoliyatining “xalqaro administratori”, Panilagni esa AQShdagi cherkovning sobiq yuqori martabali administratori deb belgilaganini xabar qilgan.
️ Kiboloyning huquqiy muammolari Filippin va AQShda davom etmoqda. AFP xabariga ko‘ra, AQShda katta hakamlar hay’ati 2021 yilda unga kuch, aldov va bosim bilan jinsiy savdoga jalb qilish fitnasini uyushtirish, bolalar bilan jinsiy savdo qilish va katta miqdordagi naqd pulni yashirin olib o‘tish ayblovlarini qo‘ygan. Filippinda u Pasig shahrida odam savdosi bo‘yicha sudgacha garovsiz saqlanmoqda; aybdor deb topilsa, umrbod qamoq jazosi mumkin. Shuningdek, Keson-Siti (Quezon City)da bolalarga nisbatan zo‘ravonlik bo‘yicha sud jarayoni ham bor. U ayblovlarni inkor etadi va Filippin ishi bo‘yicha aybdor emasligini bildirgan. 2024 yildagi hibsdan so‘ng politsiya taxminiy jabrlanuvchilarga “Xudoning ruhi” bilan jinsiy aloqa qilayotganliklari aytilgani va agar kimdirga aytishsa, ularni “o‘lim farishtalari” ta’qib qilishi bilan tahdid qilingani haqida ma’lum qilgan. Cherkov o‘shanda a’zolarning “tanlash erkinligi” borligini ta’kidlagan.
️ Vaqt masalasi ham e’tiborni tortdi: AQSh prezidenti Donald Tramp 17 noyabr kuni ASEAN sammiti munosabati bilan Manilaga kelishi kutilmoqda. Prezident devoni nomidan gapirgan Prezident matbuot xizmati xodimi Kler Kastro order aynan tashrif bilan moslashtirilganini rad etdi. “Yo‘q, ehtimol bu shunchaki tasodifdir”, dedi u Filippin axborot agentligiga ko‘ra. Kiboloy sobiq prezident Rodrigo Duterte bilan yaqin aloqada; o‘tgan yili u qamoqdan turib Senatga nomzodini qo‘ygan va 5,6 million ovoz olgan bo‘lsa-da, saylovda yutqazgan, deb xabar qilgan AFP. Uning diniy tashkiloti millionlab izdoshlari borligini da’vo qiladi va televideniye tarmog‘iga egalik qiladi; bu esa ishga Filippin siyosati va diniy hayotida alohida ommaviy ahamiyat beradi.
️ Keyingi bosqich ekstraditsiya iltimosnomasi bo‘yicha sud tinglovlari bo‘ladi; unda Kiboloy himoyachilari yetarli asoslar haqidagi xulosalarga e’tiroz bildirishi va topshirilishga qarshi chiqishi kutilmoqda. Hozircha hibsga olish va chiqishni taqiqlash orderlari unga hamda ikki hamsanotga ish yakunlanmaguncha mamlakatdan chiqishga imkon bermaydi. Ish shu bilan birga ichki sud jarayonlari bilan bog‘liq bo‘lib qolmoqda, shuning uchun parallel huquqiy tartiblar ekstraditsiya qarorini kechiktirishi mumkin. Filippin rasmiylari tinglovlar jadvalini e’lon qilmagan, AQSh rejimi esa jarayon qanchalik tez yurishini kutayotganini bildirmagan. Natijani huquqshunoslar, diniy guruhlar va jabrlanuvchilar manfaatlarini himoya qiluvchi tashkilotlar diqqat bilan kuzatadi.
Source: www.aljazeera.com