Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

BIG arxitektura byurosi Ugandadagi Bidi-Bidi qochqinlar maskani uchun “Qochqinlar shahri” nomli bosh rejasini taqdim etdi. Loyiha To.org ijtimoiy korxonasi bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan bo‘lib, hozirda qariyb 250 ming kishi yashaydigan hududni uy-joy, maktab, bozor va zarur shahar infratuzilmasiga ega iqtisodiy markazga aylantirishni ko‘zda tutadi. Taqdimotda lager uchun an’anaviy qisqa muddatli gumanitar yordam o‘rniga uzoq muddatli barqaror iqtisodiy model yaratish taklif qilingan.

Asosiy faktlar: Loyiha Afrikadagi eng yirik qochqinlar manzilgohlaridan biri bo‘lgan Bidi-Bidi uchun modulli va bosqichma-bosqich rivojlanadigan shahar modelini taklif qiladi. Rejaga ko‘ra, birinchi navbatda bitta oilaga mo‘ljallangan uyning namuna loyihasi quriladi, keyinchalik kvartallar va shahar tumanlari shakllantiriladi. Ugandaning 2006-yildagi “Qochqinlar to‘g‘risida”gi qonuni qochqinlarga ishlash, biznes ochish, erkin harakatlanish va qishloq xo‘jaligi uchun yer olish huquqini beradi.

Loyihaning orqa fonida qochqinlar lagerlarini uzoq yillar davomida vaqtinchalik boshpana sifatida ko‘rish amaliyoti yotadi. Bidi-Bidi kabi maskanlarda yashovchi oilalar ko‘pincha uy-joy, bandlik va xizmatlardan barqaror foydalana olmaydi; gumanitar dasturlar esa asosan favqulodda ehtiyojlarga javob beradi. BIG va To.org taklif qilayotgan yondashuv qochqinlarga o‘z farovonligini mustaqil ta’minlash, mahalliy jamoalar bilan iqtisodiy aloqalarni kuchaytirish va uy-joy qurilishini shahar infratuzilmasi bilan uyg‘unlashtirishga qaratilgan. Bu yerda 2024-yilda ijrochilik san’ati markazi ochilgani ham hududda madaniy va ijtimoiy infratuzilma rivojlanayotganini ko‘rsatadi.

Bosh reja modulli tizimga asoslangan, bu esa loyihani boshqa joylarga ham moslashtirish imkonini beradi. Arxitektorlar shaharni fraktal yondashuv asosida bosqichma-bosqich va tabiiy rivojlantirishni taklif qilmoqda: avval alohida turar joylar, so‘ng kvartallar, keyinroq butun shahar tumanlari shakllanadi. Birinchi bosqichda Bidi-Bidi hududida bir oilaga mo‘ljallangan uyning dastlabki namunasini qurish ko‘zda tutilgan. Uyning modulli tuzilishi mahalliy me’morchilik xususiyatlarini hisobga olgan holda mavjud uy-joy turlarini takomillashtirishi kerak. Qurilish tugagach, obyektdan xalqaro investorlar va loyihaning ehtimoliy hamkorlarini joylashtirish uchun mehmon majmuasi sifatida foydalanish rejalashtirilgan. Tasvirlarda bozorlar joylashgan savdo ko‘chasi ham ko‘rsatilgan, qurilishda mahalliy materiallar, jumladan, g‘isht va bambukdan foydalanish ko‘zda tutilgan.

Loyiha amalga oshirilsa, Bidi-Bidining mavjud infratuzilmasini rivojlantirish davom etadi va yangi shahar iqtisodiy markaz sifatida shakllanishi mumkin. Mualliflar ushbu modelni boshqa qochqinlar manzilgohlariga ham qo‘llashga tayyor, biroq qurilish bir necha yil davom etishi va bosqichma-bosqich amalga oshirilishi kutilmoqda. Keyingi qadamlar namuna uy qurilishini yakunlash, xalqaro investorlar va hamkorlarni jalb qilish hamda bosh rejani amaliy loyihalarga aylantirishdan iborat. Hozircha loyiha konseptual bosqichda bo‘lib, uning to‘liq qiymati va moliyalashtirish manbalari ochiq e’lon qilinmagan.

Source: kun.uz