O‘zbekiston energetika sohasida muhim islohotlarni amalga oshirmoqda. Qayta tiklanuvchi energiya manbalari va energiya saqlash tizimlarini (BESS) joriy etish orqali mamlakat energiya xavfsizligini mustahkamlashga intilmoqda.

Hozirgi kunda mamlakatda umumiy quvvati 3,9 ming megavatt bo‘lgan 15 ta quyosh elektr stansiyasi va 1,6 ming megavatt quvvatga ega 5 ta shamol stansiyasi faoliyat ko‘rsatmoqda. Yil boshidan buyon ushbu stansiyalar 4 milliard kilovatt-soatdan ortiq “yashil” elektr energiya ishlab chiqardi.

Qayta tiklanuvchi energiya ulushi ortishi bilan energiya saqlash tizimlariga bo‘lgan ehtiyoj ham oshmoqda. Quyosh va shamol generatsiyasi ob-havo va vaqtga bog‘liq bo‘lib, saqlash tizimlari ortiqcha energiyani to‘plash va uni eng yuqori talab soatlarida tarmoqqa yo‘naltirish imkonini beradi.

Birinchi bunday ob’ektlar 2024-yilda Farg‘ona va Andijon viloyatlarida ishga tushirilgan bo‘lib, har biri 150 megavatt quvvatga ega edi. 2025-yilda esa qo‘shimcha 1,2 ming megavatt saqlash quvvati ishga tushirildi.

Natijada, mamlakatdagi energiya saqlash tizimlarining umumiy quvvati 1,5 ming megavattga, energiya sig‘imi esa 2,6 ming megavatt-soatga yetdi. Bu energiya tizimining kechki maksimal yuklamasining 13,5 foizidan ortig‘ini tashkil etadi. Ya’ni, har sakkizinchi kilovatt elektr energiya eng yuqori iste’mol soatlarida saqlangan energiya hisobiga ta’minlanmoqda.

Saqlash tizimlarining rivojlanishi issiqlik elektr stansiyalaridagi yukni kamaytirish, tabiiy gaz iste’molini qisqartirish va energiya ta’minoti ishonchliligini oshirish imkonini beradi.

Joriy yil oxirigacha saqlash tizimlari quvvatini 2 ming megavattga, energiya sig‘imini esa 3,6 ming megavatt-soatga yetkazish rejalashtirilgan. Uzoq muddatli istiqbolda, 2030-yilga kelib bu ko‘rsatkich 4,5 gigavattga oshirilishi kutilmoqda.

2026-yil mart ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistondagi quyosh va shamol elektr stansiyalarining ishlab chiqarishi o‘tgan yilga nisbatan 43 foizga oshgan.

Source: podrobno.uz