16-18 iyun kunlari Toshkent beshinchi, yubiley Toshkent xalqaro investitsiya forumini (TXIF) qabul qiladi. Besh yil ichida ushbu tadbir mintaqadagi eng yirik investitsiya maydonlaridan biriga aylandi.
Rasmiy ochilishdan oldin ro‘yxatdan o‘tgan ishtirokchilar soni 8 316 kishidan oshdi, bu tadbir tarixidagi mutlaq rekorddir. Toshkentga dunyoning 100 mamlakatidan 3 423 xorijiy delegat keladi, ular iqtisodiyotning real sektorini ifodalaydi.
Forum mavzusi: investitsion barqarorlik ishonchning yangi valyutasi sifatida. 2026 yil shiori — “Investitsion barqarorlik: yangi chegaralar, yangi hamkorlik” — global kapitalning ta’minot zanjirlari parchalanishi va geoiqtisodiy turbulentlik davrida bashorat qilish imkoniyatiga bo‘lgan talabini aks ettiradi.
Forum dasturi barqarorlikning uch o‘lchovi atrofida qurilgan: yangi chegaralar (geologiya, tanqidiy minerallar, yashil energetika va sun’iy intellekt bozorlariga chiqish), yangi hamkorlik (mintaqaviy alyanslar va Fors ko‘rfazi, Osiyo va Yevropa suveren kapitalini jalb qilish) va barqarorlik (institutsional islohotlar, qonun ustuvorligi va tartibga solish muhitining bashorat qilinishi).
Forumda ishtirok etuvchi kompaniyalarning umumiy aktivlari 42 trillion dollarga baholanmoqda, bu jahon yalpi ichki mahsulotining 38 foiziga teng. Toshkentga dunyo iqtisodiyotining butun tarmoqlari kun tartibini shakllantiruvchi 37 mamlakat korporatsiyalari rahbarlari keladi.
Moliyaviy va kapital sohasida BlackRock, JPMorgan Chase, Citibank, Visa, Franklin Templeton, Standard Chartered, Société Générale, Rothschild & Co, London Stock Exchange Group, Bank of China, Halyk Bank, TBC Bank; energetika va resurslarda ACWA Power, Masdar, BP, EDF, Air Liquide, Air Products, Petronas, SOCAR, Power China, Mitsubishi Heavy Industries, Sojitz; sanoat va mashinasozlikda John Deere, CNH Industrial, Kawasaki Heavy Industries, XCMG, JAC Motors, Škoda Group, Airbus, Larsen & Toubro, Elsewedy Electric; logistika va infratuzilmada DP World, AD Ports Group, CMA CGM, Groupe ADP, SUEZ, Veolia; texnologiya, iste’mol sektori va xizmatlarda Meta, VEON, Datavolt, Coca-Cola, Philip Morris International, Ajinomoto, Boston Consulting Group, Alvarez & Marsal, White & Case, Cleveland Clinic; suveren kapital va xoldinglarda PASHA Holding, ADQ, Oman Investment Authority, Sirius International Holding, NEQSOL Holding, Çalık Holding, Indorama, Orascom Investment Holding kabi kompaniyalar qatnashadi.
Real sektorni 2 780 dan ortiq kompaniya rahbarlari ifodalaydi, bu o‘tgan yilga nisbatan 1 115 kishiga ko‘p. Siyosiy va institutsional vakillik: o‘tgan yili forum 26 hukumat delegatsiyasini qabul qilgan bo‘lsa, bu yil ularning soni 62 ga oshdi. Ochilish marosimida Rossiya, Albaniya, Ozarbayjon, Belarus, Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Tojikiston davlat va hukumat rahbarlari ishtirok etadi.
Forumda yetakchi xalqaro moliya institutlari rahbarlari: Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki prezidenti Odil Renno-Basso, BRICS Yangi taraqqiyot banki prezidenti Dilma Russef, Yevropa investitsiya banki vitse-prezidenti Marek Mory, shuningdek, Osiyo taraqqiyot banki, Jahon banki, OIIB, Yevroosiyo taraqqiyot banki, JICA va OPEC fondi rahbarlari kutilmoqda. Hammasi bo‘lib forumda 372 xalqaro moliya tashkiloti va tijorat banki vakillari ishtirok etadi.
Forum dasturi ikki baravardan ko‘proq kengaytirildi: 36 tadan 79 tadbirga oshdi. Ishtirokchilarni 34 panel muhokamasi, 8 investitsion pitch-sessiya, 7 yirik ikki tomonlama biznes-forum (AQSh, Janubiy Koreya, Turkiya, Xitoy, Ozarbayjon, Saudiya Arabistoni va BAA bilan), davra suhbatlari va o‘nlab yonma-yon tadbirlar kutmoqda.
Muhokama qilinadigan yo‘nalishlar: energiya o‘tish va atom ishlab chiqarish, tanqidiy minerallar va mas’uliyatli ta’minot zanjirlari, O‘rta yo‘lak, raqamli boshqaruv va sun’iy intellekt, islom moliyasi va sukuk, agrobiznes va oziq-ovqat xavfsizligi. Parallel ravishda xorijiy investorlar kengashining to‘rtinchi yalpi majlisi bo‘lib o‘tadi, unda 75 yirik xalqaro kompaniya mamlakatdagi ishbilarmonlik muhitini yaxshilash bo‘yicha takliflar beradi.
Alohida o‘rinni O‘zbekiston investitsion salohiyati II ko‘rgazmasi egallaydi: geologiya, energetika, kimyo, mashinasozlik, yengil sanoat, elektrotexnika, IT va sun’iy intellekt. An’anaviy ekspozitsiya o‘rniga tashkilotchilar investorlar bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri muloqotning interaktiv formatlariga e’tibor qaratadi.
Birinchi marta forumning ishbilarmonlik dasturi sport tadbirlari bilan to‘ldirildi. “Silk Road Night Run” tungi marafoni (16 iyun, “Yangi O‘zbekiston” bog‘i) 3 va 10 km masofalarga xorijiy investorlar, mahalliy tadbirkorlar va davlat idoralari vakillarini birlashtiradi. “TIIF Open” tennis turniri (15 iyun, Olimpiya shaharchasi) ACWA Power homiyligida jahon darajasidagi investorlarni birlashtiradi.
Forumni yoritish uchun 41 mamlakatning 123 nashridan 209 xorijiy jurnalist akkreditatsiyadan o‘tgan, bu o‘tgan yilgi ko‘rsatkichni deyarli ikki baravar oshiradi. Maydonda Bloomberg, Reuters, Nikkei, Euronews, BBC News, CGTN, TRT va Sinxua kabi yetakchi milliy ommaviy axborot vositalari bilan birga ishlaydi.
Forum doirasida o‘nlab milliard dollarlik investitsion bitimlar imzolanishi kutilmoqda. Eslatib o‘tamiz, Toshkent xalqaro investitsiya forumi 2022 yildan beri O‘zbekiston Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi tomonidan o‘tkaziladi va Markaziy Osiyodagi eng yirik investitsion maydon hisoblanadi. Tadbir CAEx va Congress Hall Tashkent city ko‘rgazma markazida o‘tkaziladi.
Source: uznews.uz