O'zbekiston 194 davlat orasida KidsRights Index 2026 reytingida 96-o'rinni egalladi, bu o'tgan yilga nisbatan ikki pog'onaga pastroq. Mamlakat 0,679 ball to'pladi, bu xalqaro standartlar bo'yicha bolalar huquqlarining o'rtacha darajada amalga oshirilganini ko'rsatadi.

Reyting BMTning Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyasini ratifikatsiya qilgan davlatlarni qamrab oladi. Beshta asosiy yo'nalish bo'yicha O'zbekiston quyidagi o'rinlarni egalladi: yashash huquqi – 95-o'rin, sog'liqni saqlash – 15-o'rin, ta'lim – 101-o'rin, himoya – 115-o'rin, qulay muhit – 124-o'rin.

Mintaqadagi qo'shnilar orasida O'zbekiston eng past ko'rsatkichga ega. Qozog'iston 24-o'rin bilan Markaziy Osiyoda yetakchi bo'lib, bolalar huquqlarini himoya qilish va ta'lim tizimining yuqori darajasini namoyish etdi. Turkmaniston 75-o'rinda, Qirg'iziston 82-o'rinda, Tojikiston esa 92-o'rinda.

Reyting yetakchilari: Lyuksemburg (0,871 ball), Islandiya, Monako, Germaniya, Niderlandiya, Norvegiya, Gretsiya, Belgiya, Sloveniya, Avstriya va Tailand. Rossiya 151-o'rinni egallagan. AQSh reytingga kiritilmagan, chunki u BMT konventsiyasini ratifikatsiya qilmagan.

Mutaxassislar O'zbekistonda ta'lim siyosatini kuchaytirish va o'qitish sifatini oshirish zarurligini ta'kidlamoqda, chunki ta'lim uzoq muddatli rivojlanish istiqbollarini shakllantiradi. Shuningdek, bolalar huquqlarini himoya qilish institutlarini mustahkamlash, zo'ravonlik va kamsitishni kamaytirish, bolalarning qaror qabul qilishda ishtirok etishi va o'zini himoyalangan his qilishi uchun qulay ijtimoiy muhit yaratish lozim.

Hisobot mualliflari 2026 yilda dunyoda bolalar huquqlari ahvoli yomonlashishda davom etganini qayd etadi. O'tgan yilga nisbatan atigi besh davlat o'z o'rnini yaxshilagan, 31 davlat esa reytingda pastga tushgan. Eng yuqori ko'rsatkichli davlatlar soni deyarli uchdan birga kamaygan. Asosiy global tahdidlar sifatida qurolli mojarolar, bolalarga nisbatan zo'ravonlik va bolalar semirib ketishi ko'rsatilgan.

So'nggi hisobotlarda bolalarning ruhiy salomatligi, jumladan raqamli muhit va ijtimoiy tarmoqlarning ta'siri alohida e'tiborga olinmoqda, bu yangi global muammolardan biriga aylanmoqda. Shuningdek, atrof-muhit ta'siri va iqlim o'zgarishi bilan bog'liq omillar ham baholashga kiritilmoqda.

Source: podrobno.uz