Shu yil yanvar oyida Chirchiqdagi ixtisoslashtirilgan bog‘chada imkoniyati cheklangan bolalar urib, kaltaklandi. Bir oydan keyin Farg‘onadagi davlat bog‘chasida 6 yoshli bolaning butun badani tok urishi oqibatida jiddiy kuydi. Iyulga kelib esa poytaxtdagi xususiy bog‘chada tarbiyalanuvchilar shafqatsizlarcha qiynoqqa solingani ma’lum bo‘ldi. Bu holatlar jamoatchilikni tashvishga solmoqda.
Vazirlik departament direktori Lola Berdiyeva statistikasiga ko‘ra, 2025-2026-yillarda O‘zbekistondagi barcha MTTda 36 ta holatda bolalarga nisbatan qo‘pol munosabatlar kuzatilgan: ular orasida kaltaklash va hatto o‘lim bilan tugaganlari ham bor. Qancha bola jabrlangani va zo‘ravonlikning turlari ma’lum qilinmagan. “Odatda har bir keysda bir yoki ikki nafar bola bunday holatga uchragan. Ommaviy jabrlanish holatlari yo‘q”, deydi u.
Berdiyeva ta’kidlashicha, aksariyat zo‘ravonliklar xususiy bog‘chalarda sodir bo‘lmoqda. Bunga vazirlik nazoratining kamligi sabab qilib ko‘rsatilmoqda. “Aynan xususiy va DXSH asosidagi bog‘chalarga vazirlik kirib borishi imkoniyati mavjud bo‘lmagan. Biznes ombudsman sabab to‘siqlar bor edi. Hozirda qonunchilikka o‘zgartirish kiritilib, 2026-yil 1-avgustdan boshlab biz to‘liq profilaktika uchun kira olamiz”, deydi u.
Ta’lim eksperti Shokir Tursun zo‘ravonlik faqat xususiy sektorga xos emasligini, davlat bog‘chalarida ham holatlar yashirin qolayotganini aytadi. “Ota-onalar xususiy bog‘chalarda hushyor, davlatdagilar esa kamroq kuzatadi. Kamera nazorati xususiylarda yaxshiroq, shuning uchun ko‘proq ko‘rinadi”, deydi u.
Tursun “xavfsizlik ta’limi” tushunchasiga asosan, zo‘ravonlikni tizimning xatosi deb hisoblaydi. “Shveysariya pishlog‘i teshiklari yetarli bo‘lsa, shunday bo‘ladi. Bizda zo‘ravonlik tizimdagi ‘teshiklar’ bir joyga yig‘ilganda paydo bo‘ladi: tarbiyachini ishga olishda nazorat yo‘qligi, anonim kanallar yo‘qligi, malaka oshirilmagani”, deya qayd etadi.
Oila psixologi Rozaliya Gabdulhakova bog‘cha yoshidagi ruhiy jarohatlar umr bo‘yi qolishini ta’kidlaydi. “Bir urib qo‘ygandan keyin bolaning ishonchini qayta tiklash uchun ancha vaqt kerak. Tarbiyachi doimiy ravishda zo‘ravonlik qilsa, bola buni norma deb qabul qila boshlaydi”, deydi u.
Vazirlik 53 nafar xodimga chora ko‘rgan, 6 ta xususiy bog‘chaning litsenziyasi bekor qilingan va 20 ga yaqin mas’ullar jinoiy javobgarlikka tortilgan. 2026-yilda holatlar kamaygani qayd etilgan, ammo muammo haligacha dolzarbligicha qolmoqda.
Source: www.gazeta.uz