46-shaxmat Olimpiadasi 15-sentabrdan Samarqand shahrida start oladi. Mezbon sifatida O‘zbekiston biryo‘la bir nechta jamoani — erkaklar va ayollar o‘rtasida uchtadan terma jamoani bahslarga kiritadi. Bu Olimpiada mamlakat uchun nafaqat sport, balki xalqaro miqyosda obro‘sini oshirish uchun muhim voqea hisoblanadi.
Birinchi ayollar terma jamoasiga mamlakatning eng taniqli shaxmatchilaridan biri, ko‘p yillar davomida O‘zbekiston sharafini xalqaro musobaqalarda himoya qilgan Nafisa Mo‘minova sardorlik qilmoqda. Hozirda u terma jamoada o‘yinchi sifatida emas, kapitan sifatida ishlamoqda. Olimpiada boshlanishiga bir necha kun qolganida Gazeta obzorchisi Georgiy Shvanov Nafisa Mo‘minova bilan jamoaning tayyorgarligi, tarkib tanlovi, yosh shaxmatchi qizlar, ayollar shaxmatining rivoji va jamoaviy bahslarning bosh tamoyili haqida suhbatlashdi.
Yig‘in Qashqadaryo viloyatining Miraki dam olish maskanida bo‘lib o‘tmoqda. Bu yerda birinchi ayollar terma jamoasi: Afruza Hamdamova, Gulruhbegim Tohirjonova, Nilufarxon Imomqo‘ziyeva, Umida Omonova va Guldona Karimova, shuningdek, murabbiylar shtabi shug‘ullanmoqda. Ushbu yig‘in — Olimpiada oldidan so‘nggi tayyorgarlik bosqichidir. Ikkinchi jamoaning yig‘ini Toshkentdagi Holiday Inn mehmonxonasida bo‘lib o‘tmoqda va 13-sentabrgacha davom etadi. Uchinchi terma jamoa esa Olimpiada oldidan match-turnirda ishtirok etadi.
Nafisa Mo‘minova jamoalar alohida tayyorlanishi kerakligini ta’kidladi: "Har bir jamoaning o‘z dasturi bor. Odam juda ko‘payib ketsa, chalg‘ituvchi omillar ham oshadi. Shu bois har bir terma jamoa alohida tayyorlanishi kerak degan qarorga keldik: birinchi, ikkinchi va uchinchi jamoalarning o‘z maqsad va vazifalari bor. Har bir beshlik yagona bir butun sifatida harakat qiladi va yig‘inlarda qizlarning bor e’tiborini bir-birlariga qaratishi muhim." Uchinchi jamoaga kelsak, ularda o‘yin amaliyoti kamroq bo‘lgani sababli ular uchun match-turnir tashkil etishga qaror qilindi.
Kapitan sifatida Mo‘minova katta mas’uliyatni his qilmoqda: "Men qizlar bilan imkon qadar ko‘proq ishlashga, ularga ham shaxmatga oid, ham boshqa masalalarda ko‘maklashishga harakat qilyapman. Jam bo‘lgan, ahil jamoamiz bor, barchasi yaxshi bo‘ladi deb o‘ylayman." U mashg‘ulotlar jarayonini nazorat qiladi, murabbiylar o‘rtasida ishni taqsimlaydi va qizlarning turnirlardagi ishtirokini muvofiqlashtiradi. Olimpiadada esa kapitan har bir tur tarkibi, almashtirishlar va boshqa strategik qarorlar uchun javobgar bo‘ladi. "Biz murabbiylar bilan maslahatlashamiz, har kim o‘z fikrini aytadi, biroq yakuniy qarorni men qabul qilaman. Sport psixologiyasi bo‘yicha mutaxassis sifatida qizlarga ruhiy bosimni yengib o‘tishda ham yordam beraman", deydi u.
Tarkib tanlovi haqida gapirar ekan, Mo‘minova joriy va olti oylik o‘rtacha reyting hisobga olinganini aytdi. Dastlab tarkib 1-may holatiga ko‘ra belgilangan edi, o‘shanda birinchi jamoaga Madinabonu Xalilova kirgandi. Biroq keyinroq Nilufarxon Imomqo‘ziyeva ayollar o‘rtasidagi Osiyo chempionatida ajoyib ishtirok etdi: to‘qqizinchi o‘rinni egalladi, reytingiga ko‘plab ochkolar qo‘shib, 2300 lik dovondan oshdi. U O‘zbekistonda reyting bo‘yicha uchinchi raqamli shaxmatchiga aylandi. "U endigina 15 yoshda, ammo biz uni jamoaga olishimiz shart degan xulosaga keldik, chunki u so‘nggi paytlarda juda ishonchli o‘yin namoyish etmoqda. Avgust oyida u rasman tarkibga kiritildi", dedi kapitan.
Olimpiadada ikkala yosh iste’dod — Nilufarxon Imomqo‘ziyeva va Guldona Karimova debyut qiladi. Mo‘minova ularning tajribasiga ishonadi: "Guldona ayollar o‘rtasidagi jamoaviy Jahon chempionatida ishtirok etgan. Nilufarxon o‘tgan yili Londonda rapid va blits bo‘yicha o‘tkazilgan jamoaviy Jahon chempionatida qatnashib, ajoyib natija ko‘rsatgan — oltinchi doskada 12 ochkodan 8 ochko jamg‘argan edi. Bundan tashqari, Nilufarxon 15 yoshgacha bo‘lgan maktab o‘quvchilari o‘rtasida jahon chempioni hisoblanadi. Unda tajriba bor va, menimcha, Olimpiada uni cho‘chita olmaydi."
Mo‘minova ayollar shaxmatining rivoji uchun federatsiya rahbariyati almashinuvi, xususan, Abdulla Aripovning qaytishi katta turtki bo‘lganini ta’kidladi: "Shaxmat federatsiyasida rahbariyat almashdi, u yerga Abdulla Nig‘matovich Aripov qaytdi — shundan so‘ng ko‘p narsa o‘zgardi. Uning qaytishi bilan davlat ayollar shaxmatiga ancha ko‘proq e’tibor qarata boshladi va natijalar deyarli darhol o‘z so‘zini aytdi. Men jamoa bilan ishlashni boshlaganimda, O‘zbekiston FIDE reytingida 43-o‘rinda edi. Hozir biz 21-o‘rindamiz, 2026-yil yanvarida esa 15-o‘ringacha ko‘tarilgan edik." Uning so‘zlariga ko‘ra, qizlar stipendiya olmoqda, turnirlardagi ishtiroki, murabbiylar va jismoniy tayyorgarlik bo‘yicha mutaxassis xizmatlari to‘lab berilyapti. Tashkiliy tashvishlar ham maxsus hamrohlik guruhi tomonidan hal qilinmoqda.
O‘zbekistonning birinchi ayollar terma jamoasi safida Afruza Hamdamova (FIDE reytingi — 2443), Gulruhbegim Tohirjonova (2357), Umida Omonova (2297), Nilufarxon Imomqo‘ziyeva (2281) va Guldona Karimova (2242) dona suradi. Ikkinchi jamoa tarkibidan Nilufar Yoqubboyeva (2246), Marjona Malikova (2149), Asal Salimova (2088), Madinabonu Xalilova (2087) va Mumtozbegim Mansurova (1928) joy olgan. Uchinchi jamoa tarkibida esa Zilola Aktamova (2078), Maftuna Bobomurodova (2030), Barchinoy Shokirjonova (1996), Shohina Ahmedova (1978) hamda Ozoda Shahzodova (1964) bahs olib boradi. Olimpiada oldidan jamoalar turli joylarda tayyorgarlik ko‘rmoqda: birinchi jamoa Qashqadaryoda, ikkinchi jamoa Toshkentda, uchinchi jamoa esa match-turnirda ishtirok etadi.
Source: www.gazeta.uz