O‘zbekistonda Konstitutsiyaviy sud faoliyatini tartibga soluvchi yangi tahriradagi qonun rasman kuchga kirdi. Mazkur hujjat sudning vakolatlarini aniqlashtirish, shuningdek, uning ish tartibini zamonaviy talablarga moslashtirishga qaratilgan bo‘lib, mamlakat huquqiy tizimida muhim o‘zgarishlarni nazarda tutadi. Qonunda sudya lavozimlariga nomzodlarga qo‘yiladigan talablar va ularning vakolat muddatlari ham qat'iy belgilab qo‘yildi.

Yangi qonun hujjatlariga ko‘ra, endilikda mamlakat fuqarolari va yuridik shaxslari ham Konstitutsiyaviy sudga murojaat qilish huquqiga ega bo‘ldilar. Agar muayyan qonun ularning yakunlangan sud ishida amalda qo‘llanilgan bo‘lsa va ular uning asosiy qonunga muvofiqligidan shubhalansa, shikoyat bilan chiqishlari mumkin. Biroq bu imkoniyatdan foydalanish uchun fuqarolar avval barcha boshqa mavjud sud himoyasi vositalarini oxirigacha qo‘llagan bo‘lishi shartligi belgilab qo‘yildi.

Hujjatda Konstitutsiyaviy sudning tarkibi va sudyalarni saylash tartibi ham batafsil bayon etilgan. Unga ko‘ra, sud raisi va uning o‘rinbosarini qo‘shganda jami to‘qqiz nafar a'zodan iborat bo‘ladi. Har bir sudya alohida tartibda o‘n yil muddatga saylanadi va ularning aynan shu lavozimga qaytadan saylanish huquqi mavjud emas. Nomzodlarga qo‘yiladigan yosh chegarasi 35 yoshdan kam bo‘lmasligi, shuningdek, lavozimda bo‘lishning cheklangan yoshi 70 yoshni tashkil etishi belgilandi.

Qonun qoidalariga binoan, Konstitutsiyaviy sudning qabul qilgan qarorlari butun mamlakat hududida davlat organlari, tashkilotlar, mansabdor shaxslar hamda fuqarolar uchun qat'iy va bajarilishi majburiy hisoblanadi. Sud qarorlari rasmiy e'lon qilingan kundan e'tiboran yuridik kuchga ega bo‘ladi. Aksariyat qoidalar 14-oktabrdan amalga kiritilgan bo‘lsa-da, ayrim moddalar 2028-yilning 1-yanvaridan kuchga kirishi ko‘zda tutilgan.

Source: podrobno.uz