O‘zbekiston Markaziy banki 2027-yilga mo‘ljallangan pul-kredit siyosatining asosiy yo‘nalishlari hamda 2028–2029 yillar istiqbolini qamrab oluvchi loyihani e’lon qildi. Hujjatda energetika sektorini modernizatsiya qilish, tariflarni bosqichma-bosqich iqtisodiy asoslangan darajaga yaqinlashtirish, inflyatsiya prognozi va asosiy stavka bo‘yicha yondashuvlar bayon etilgan. Regulyator baholashicha, eskirgan tarmoq infratuzilmasi, texnologik yo‘qotishlar va energiya resurslari yetkazib berishdagi uzilishlar aholi va korxonalar uchun dolzarb muammo bo‘lib qolmoqda.
Asosiy faktlar: Markaziy bank 2026-yil oxirida inflyatsiya 6,5% emas, taxminan 7% bo‘lishini prognoz qilmoqda; qo‘shimcha bosim asosan gaz, issiq suv va markaziy isitish tariflarining qayta ko‘rilishi bilan bog‘liq. Asosiy stavka 14% darajasida saqlab qolingan, yadro inflyatsiyasi esa 5,5% atrofida qolishi mumkin. Hujjatda tariflar o‘sishining aniq miqdori emas, balki bir necha yilga mo‘ljallangan shaffof va oldindan ma’lum jadval tamoyili taklif qilinmoqda.
Hujjatga ko‘ra, tarif siyosati real yaxshilanishlar bilan bog‘lanishi kerak: gap qo‘shimcha mablag‘ jalb qilish bilangina cheklanmay, tarmoqlarni modernizatsiya qilish, yo‘qotishlarni kamaytirish, boshqaruv samaradorligini oshirish va barqaror energiya ta’minotini kuchaytirish haqida bormoqda. Markaziy bank tarif o‘zgarishlarining jadvali va parametrlarini bir necha yil oldin belgilashni taklif qiladi. Bu yondashuv uy xo‘jaliklariga oilaviy byudjetni rejalashtirishda, tadbirkorlarga ishlab chiqarish xarajatlarini hisoblashda yordam berishi, shuningdek inflyatsion kutilmalarni jilovlash vositasiga aylanishi mumkin.
Regulyator hisob-kitoblariga ko‘ra, 2026-yil oxirigacha suyultirilgan gaz, issiq suv ta’minoti va markaziy isitish narxining oshishi yillik inflyatsiyaga 0,8 foiz punkt qo‘shimcha ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shu sababli 2026-yil yakuniga oid prognoz 6,5% dan 7% atrofidagi darajaga qayta ko‘rilgan, yadro inflyatsiyasi esa 5,5% yaqinida saqlanishi kutilmoqda. 2027-yilda o‘tgan yilgi tarif o‘sishining bevosita ta’siri so‘nishi yillik inflyatsiyani 0,8–0,9 foiz punktga pasaytirishga yordam berishi mumkin, ammo maqsadli ko‘rsatkichga erishish ichki talab, import narxlari, jahon energetika va oziq-ovqat bozorlari dinamikasiga ham bog‘liq.
Bazaviy stsenariyda qat’iy pul-kredit sharoitlari 2026–2027-yillarda saqlanishi, inflyatsiya va inflyatsion kutilmalar barqaror pasaygach bosqichma-bosqich yumshatilishi mumkinligi qayd etiladi; narx bosimi kuchliroq bo‘lsa, qat’iy siyosat davri uzaytirilishi mumkin. Loyihada, shuningdek, 2027–2029-yillarda bank va moliya tizimini takomillashtirish, jumladan likvidlik boshqaruvini rivojlantirish bo‘yicha chora-tadbirlar ko‘zda tutilgan. Hujjat hali yakuniy qaror emas: aniq tarif o‘lchamlari tasdiqlanmagan, keng jamoatchilik va ekspertlar muhokamasi hamda keyingi rasmiy qarorlar kutilmoqda.
Source: uznews.uz