Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

O‘zbekiston 2026-yilning uchinchi choragida kompyuterlarida zararli fayllar aniqlangan foydalanuvchilar ulushi bo‘yicha dunyoda to‘qqizinchi o‘rinni egalladi. Kaspersky CyberSecurity Weekend 2026 konferensiyasida ma’lum qilinishicha, mamlakatda himoya dasturlaridan foydalanuvchilarning 25,25 foizi kamida bir marta shunday tahdidga duch kelgan, global o‘rtacha ko‘rsatkich esa 10,88 foizni tashkil etgan. Toshkentda bo‘lib o‘tgan tadbirda mutaxassislar bu holatni faqat xakerlarning O‘zbekistonga qiziqishi bilan emas, balki foydalanuvchilarning raqamli odatlari, qurilmalarni yangilash tartibi va himoya vositalaridan foydalanishi bilan bog‘ladi.

Asosiy faktlar: O‘zbekiston 25,25 foiz ko‘rsatkich bilan reytingda Kongo Respublikasi va Kamerun orasidan joy olgan; yuqorida Turkmaniston, Tojikiston va Afg‘oniston ham bor. 2026-yilning yanvar–sentabr oylarida zararli fayllar kamida bir marta O‘zbekistondagi foydalanuvchilarning 53,2 foizida, korporativ mijozlarning 44,1 foizida aniqlangan. Internetdan kelgan xavfli fayl va dasturlar oddiy foydalanuvchilarning 29,4 foizida, biznes mijozlarining qariyb 14 foizida qayd etilgan.

Reyting Kaspersky mahsulotlaridan foydalanadigan va shaxsiy ma’lumotlarsiz tahdidlar haqida axborot uzatishga rozilik bergan foydalanuvchilar orasidagi statistikaga asoslangan, ya’ni bu raqamlar mamlakatning butun aholisini emas, tanlangan foydalanuvchi guruhini aks ettiradi. Shu sababli ko‘rsatkichlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri aholining umumiy kiberxavfsizlik darajasi deb baholash mumkin emas. Muhimi, zararli fayllar flesh-xotira, yuklab olingan dastur yoki hujjat orqali kirishi mumkinligi, bu esa ayniqsa hujjat almashinuvi faol bo‘lgan tashkilotlar uchun jiddiy xavf tug‘dirishi ta’kidlandi.

Kaspersky laboratoriyasining Qozog‘iston, Markaziy Osiyo va Mongoliya bo‘yicha boshqaruvchi direktori Valeriy Zubanovning fikricha, masala hakerlarning aynan O‘zbekistonga qiziqishi ortishida emas. U bu holatni iste’mol odati, ayrim servis va mahsulotlardan foydalanish madaniyati bilan izohladi: odamlar hujjatlarni ko‘p flesh-xotira orqali uzatadigan joylarda bunday fayllarga duch kelish ehtimoli yuqoriroq. Shuningdek, foydalanuvchilar dasturlarni qanchalik tez yangilashi va himoyani o‘rnatishi ham natijaga ta’sir qiladi.

Tadbirda biznes uchun boshqa xavflar ham qayd etildi. Mutaxassislar backdoor va stiler dasturlari faolligi oshayotganini aytdi: bunday dasturlar kompyuterga yashirin kirish imkonini ochadi yoki parol hamda hisob ma’lumotlarini o‘g‘irlaydi. Natijada korxona muhim axborotni yo‘qotishi yoki ish faoliyatini vaqtincha to‘xtatishga majbur bo‘lishi mumkin. Kasperskyning Rossiya, MDH va Mongoliya bo‘yicha biznesni rivojlantirish bo‘yicha vitse-prezidenti Anna Kulashova tashkilotlarga ichki hujjatlarni umumiy foydalanishdagi sun’iy intellekt servislariga o‘ylamasdan yubormaslikni eslatdi.

Zubanov kompaniyalarga avvalo xodimlarni xavfsizlik qoidalariga o‘qitishni, dasturlarni o‘z vaqtida yangilashni, parollarni ishonchli saqlashni va shubhali qo‘ng‘iroq hamda fayllarga ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lishni tavsiya qildi. Avvalroq O‘zbekiston raqamli texnologiyalar vaziri Sherzod Shermatov tashkilotlarni tizimlar himoyasini kuchaytirishga va zaif joylarni muntazam tekshirishga chaqirgan edi. Keyingi bosqichda kiberxavfsizlik bo‘yicha xabardorlikni oshirish, korporativ siyosatlarni yangilash va xodimlar o‘qitilishini kuchaytirish masalalari dolzarb bo‘lib qolmoqda.

Source: podrobno.uz