Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

Buxoro viloyatining Gazli hududida joylashgan Kumli guruhi konlarida Condor Energy Development kompaniyasi gorizontal burg‘ilash va ishlab chiqarish infratuzilmasini modernizatsiya qilish hisobiga sutkalik gaz qazib olish hajmini qariyb 1,7 million kub metrdan 3 million kub metrgacha oshirdi. Kompaniya ma’lumotlariga ko‘ra, bu natija 2024-yilda “O‘zbekneftgaz” bilan imzolangan shartnoma doirasida amalga oshirilayotgan va qiymati 150 million dollardan ortiq bo‘lgan loyiha bilan bog‘liq. Loyiha uzoq yillardan buyon foydalanilayotgan konlarda qatlam bosimining pasayishi va quduqlar mahsuldorligining kamayishi sharoitida qazib olish samaradorligini tiklashga qaratilgan.

Asosiy faktlar: Gazli hududidagi loyiha doirasida sutkalik gaz qazib olish 1,7 million kub metrdan 3 million kub metrga yetdi. Loyihaga 150 million dollardan ortiq investitsiya kiritilgan, kompaniya O‘zbekistonda 2024-yildan “O‘zbekneftgaz” bilan shartnoma asosida ishlaydi. Avval bu konlarda yillik qazib olish 20 foizdan ortiq pasayib borayotgan edi.

Gazli hududidagi ayrim konlar 1960-yillardan, boshqalari keyingi o‘n yilliklarda bosqichma-bosqich foydalanishga topshirilgan. Uzoq muddatli ekspluatatsiya natijasida qatlam bosimi pasayadi, quduqlarning mahsuldorligi kamayadi va gaz qazib olish hajmi tabiiy ravishda qisqaradi. Shuning uchun Condor Energy Development oldiga qo‘yilgan dastlabki vazifa ishlab chiqarishni keskin oshirish emas, balki pasayish dinamikasini to‘xtatish va mavjud zaxiralardan yanada samarali foydalanish bo‘lgan. Kompaniya eski quduqlarni ta’mirlash, bosimni boshqarish, yer qatlamlarini o‘rganish va zamonaviy burg‘ilash usullarini qo‘llash orqali bu maqsadga erishmoqda.

Mutaxassislar ta’kidlaganidek, gaz qazib olish faqat burg‘ilash qurilmasini ishga tushirishdan iborat emas. Avval hududning geologik tuzilishi, yer ostidagi qatlamlar va gaz to‘planishi mumkin bo‘lgan joylar o‘rganiladi, so‘ngra gaz qatlamini aniqlash, unga yetib borish va mavjud imkoniyatdan imkon qadar samarali foydalanish talab etiladi. Bu jarayonda gorizontal burg‘ilash texnologiyalari alohida ahamiyatga ega, chunki ular eski konlarda qolgan zaxiralarga kirish imkonini kengaytiradi. Condor Energy Development ma’lumotiga ko‘ra, loyiha boshlanishidan oldin konlarda qazib olish yiliga 20 foizdan ortiq kamayib borayotgan edi.

Kompaniya va soha mutaxassislari Gazli tajribasini O‘zbekistonning boshqa eski gaz konlarida ham qo‘llash imkoniyatlarini ko‘rib chiqmoqda. Bu boradagi keyingi qadamlar qatorida ishlab chiqarish infratuzilmasini yanada yangilash, quduqlar o‘rtasidagi bosimni muvozanatlashtirish va gorizontal burg‘ilash hajmini kengaytirish ko‘zda tutilgan. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, loyiha respublika energetika xavfsizligini mustahkamlash va tabiiy gaz qazib olishning barqarorligini ta’minlashga xizmat qiladi. Yakuniy natijalar esa texnologik jarayonlar va investitsiya dasturlarining keyingi bosqichlarida aniqlanadi.

Source: kun.uz