Oʻzbekistonda 2027-2028 oʻquv yilidan boshlab jazoni ijro etish muassasalarida jazo muddatini oʻtayotgan mahkumlar oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga kirish va toʻlov-kontrakt asosida masofaviy shaklda tahsil olish imkoniyatiga ega boʻladi. Bu Prezidentning 2026-yil 16-noyabrdagi «Jazoni ijro etish muassasalarida jazo muddatini oʻtayotgan shaxslarni ozodlikka tayyorlash va ijtimoiylashuvini taʼminlash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida»gi PQ–397-son qarorida mustahkamlab qoʻyildi. Hujjat mahkumlarni kasb-hunarga oʻqitish, ularning jamiyatga moslashuvini kuchaytirish va takroriy jinoyatchilik darajasini qisqartirishni maqsad qilgan.
Asosiy faktlar: 2027-2028 oʻquv yiliga qadar jazoni ijro etish muassasalarida 310 ta oʻquv xonasi va 420 ta amaliy mashgʻulotlar xonasi tashkil etiladi, 2030-yilga qadar esa mehnat bozori talablariga mos kamida 50 ta kasb boʻyicha oʻquv dasturlari joriy qilinadi. Har yili 15–20 ming nafar mahkum talab yuqori boʻlgan kasblarga oʻqitilishi, bu orqali takroriy jinoyatchilik darajasi 30 foizga qisqartirilishi rejalashtirilgan.
Qaror mamlakatda jazoni ijro etish tizimini insonparvarlashtirish va mahkumlarning huquq hamda imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan izchil islohotlarning navbatdagi bosqichi sifatida qaralmoqda. «Yangi hayot» dasturi doirasida amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar mahkumning jazoni oʻtab boʻlgach, jamiyat hayotiga toʻlaqonli qoʻshilishini taʼminlashga, uning bandligi va daromad manbaiga ega boʻlishini qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan. Mutaxassislar fikricha, taʼlim va kasb egallash imkoniyatining kengayishi qamoqdan keyingi davrda ijtimoiy himoyaga muhtoj shaxslar sonini kamaytirishda muhim omil boʻladi.
Hujjatda oliy taʼlimga oid normalar alohida belgilangan: mahkumlar oliy taʼlim tashkilotlariga oʻqishga kirishi va toʻlov-kontrakt asosida masofaviy taʼlim olishi mumkin boʻladi. Oʻqishga qabul qilingan mahkumlarning masofaviy taʼlim olishini taʼminlash maqsadida koloniyalarda videokonferensaloqa vositalari bilan jihozlangan maxsus xonalar ajratiladi. Bu talabalarga onlayn maʼruza va seminarlarda qatnashish, oʻqituvchilar bilan bevosita muloqot qilish imkonini beradi.
Qarorda yosh mahkumlarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan choralar ham nazarda tutilgan. Jumladan, yosh mahkumlar orasidan saylov yoʻli bilan yoshlar faollari tanlanadi va ular har chorakda bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) uch baravari miqdorida ragʻbatlantiriladi. Bundan tashqari, barcha koloniyalardagi mahkumlar oʻrtasida masofaviy shaklda «Yosh kitobxon» tanlovi tashkil etiladi, koloniya kutubxonalarida esa «Mutolaa» platformasidan foydalanish imkoniyati yaratiladi.
Endi masʼul vazirlik va idoralar oldida 2027-2028 oʻquv yiligacha moddiy-texnik bazani shakllantirish, oʻquv dasturlarini mehnat bozori talablariga moslashtirish va masofaviy taʼlim infratuzilmasini koloniyalarga joylashtirish vazifasi turibdi. Keyingi bosqichda kasbga oʻqitish qamrovining amaldagi koʻrsatkichlari, bitiruvchilarning ishga joylashuvi va takroriy jinoyatchilik statistikasi qaror samaradorligini baholashning asosiy mezonlari boʻladi.
Source: kun.uz