O‘zbekiston Turkiyadagi «Akkuyu» atom elektr stansiyasini qurishda ishtirok etgan kompaniyalarni o‘zining birinchi AESini barpo etishga jalb qilish imkoniyatlarini ko‘rib chiqmoqda. Bu haqda «Uzatom» agentligi matbuot xizmati xabar berdi. Ma’lum qilinishicha, respublika «Atom-Sanoat» maxsus sanoat zonasida uskunalar va butlovchi qismlar ishlab chiqarishni mahalliylashtirishga qiziqish bildirmoqda. Delegatsiya World Atomic Days forumidan so‘ng Turkiya korxonalarida bo‘lib, hamkorlikning amaliy yo‘nalishlarini o‘rgandi.
Asosiy faktlar: O‘zbekiston «Akkuyu» loyihasida qatnashgan kompaniyalarni jalb qilish va «Atom-Sanoat» zonasida ishlab chiqarishni lokallashtirishni muhokama qilmoqda. Tashrif davomida AVAS Group, VASTAŞ Valf, ASOS Proses, «O‘zaltin Xolding» va İncetcom tajribasi o‘rganildi. Dastlabki kelishuvlar keyingi hamkorlik va O‘zbekistondagi lokalizatsiya hajmini oshirishga qaratilgan.
«Akkuyu» — Turkiyaning birinchi atom elektr stansiyasi bo‘lib, u O‘rta yer dengizi sohilidagi Mersin viloyati, Gülülnar tumanida qurilmoqda. Loyiha «Rosatom» davlat korporatsiyasi tomonidan amalga oshirilmoqda: stansiya 4800 MVt quvvatga ega bo‘lib, har biri 1200 MVt bo‘lgan to‘rtta energoblokdan, ya’ni 3+ avlod VVER-1200 reaktorlaridan iborat bo‘ladi. Birinchi energoblokda qurilish tugallangan, konturlarning gidravlik sinovlari va himoya qobig‘i tekshiruvlari o‘tkazilgan; hozir reaktorni sovuq va issiq obkatka qilishga tayyorgarlik ko‘rilmoqda. Bu tajriba O‘zbekiston uchun kadrlar tayyorlash, texnik nazorat va mahalliy sanoat kooperatsiyasi nuqtai nazaridan muhim.
Tashrif davomida delegatsiya AVAS Group ofisida «Atom-Sanoat» promzonasi bazasida quvvatlarni joylashtirish va yetkazib berish istiqbollarini muhokama qildi. VASTAŞ Valf zavodida AES uchun quvur armaturasi va privodlar ishlab chiqarish, ASOS Prosesda texnologik va muhandislik uskunalari chiqarilishi o‘rganildi. Shuningdek, «O‘zaltin Xolding»ning «Akkuyu» xodimlari uchun turar-joy majmuasini qurish tajribasi o‘rganildi. Silifkedagi İncetcom quvvatlari — ventilyatsiya, sovutish tizimlari va quvurlarni loyihalash hamda montaj qilish bo‘yicha ixtisoslashgan. Yakunda tomonlar keyingi hamkorlik va kompaniyalarni O‘zbekistondagi lokalizatsiyani kengaytirishga jalb etish bo‘yicha dastlabki kelishuvlarga erishdi.
Avvalroq «Uzatom» direktori Azim Ahmedxadjayev Jizzax viloyati Forish tumanida qurilishi rejalashtirilayotgan atomchilar shahri loyihasi haqida ma’lum qilgan edi. Loyihada maktablar, sport majmualari, madaniyat uylari va oliy o‘quv yurtlari filiallari nazarda tutilishi kutilmoqda. Kontseptsiyani ishlab chiqishda xorijiy shaharlar, jumladan Belarus va Rossiya tajribasi o‘rganilmoqda. Kelgusi bosqichda O‘zbekiston Turkiya kompaniyalari bilan aniq loyihalar, texnik talablar va yetkazib berish muddatlarini kelishib olishi, shuningdek «Atom-Sanoat» zonasining huquqiy va infratuzilmaviy shartlarini yakunlashi mumkin. Hozircha yakuniy investitsiya qarori yoki majburiy shartnoma e’lon qilinmagan; jarayon dastlabki maslahatlashuvlar bosqichida qolmoqda.
Source: podrobno.uz