London, Buyuk Britaniya – Britaniya matbuoti so'nggi kunlarda Eron bilan urush tufayli mamlakatda yuzaga kelgan iqtisodiy qiyinchiliklar, siyosiy ziddiyatlar va kelajakka nisbatan xavotirlarni yoritmoqda.
Financial Times gazetasi “Iste'molchilar ishonchi ikki yillik eng past darajaga tushdi” sarlavhasi bilan chiqdi, Guardian esa “Buyuk Britaniya Eron urushi tufayli narxlar oshishiga tayyor” va “Hormuz bo'g'ozini ochiq saqlash uchun RAF Typhoon samolyotlarini joylashtirishga tayyor” deb xabar berdi. The Independent nashri Bosh vazir Keir Starmer AQSh prezidenti Donald Trampning g'azabiga uchraganini, chunki u “AQShga Britaniya bazalaridan Eron infratuzilmasiga zarba berish uchun foydalanishga ruxsat bermaganini” yozdi.
Urushning insoniy oqibatlari haqida gapirganda, Buyuk Britaniyadagi eronliklar alohida tashvishda. 25 yil avval Tehrondan Londona ko'chib kelgan 50 yoshli Omid Habibiniya: “Urushning birinchi kunidan boshlab aloqa uzildi. Men yaqinlarimning azob-uqubatlarini ko'rib turibman, ularning ko'plari oilalaridan xabar ololmayapti. 90 millionga yaqin kishi internet uzilishi tufayli qamalgan, millionlab odamlar sevganlari bilan bog'lana olmayapti”, dedi.
Iqtisodiy ta'sir uzoq muddatli bo'lishi kutilmoqda. Aberdeen fond menejeri o'rinbosari Luke Bartholomew: “Britaniya iqtisodiyoti Eron zarbasiga ayniqsa zaif, chunki u katta energiya importchisi va inflyatsiya kutishlari zaif”, dedi. Uy-joy krediti stavkalari, oziq-ovqat va yoqilg'i narxlari oshishi kutilmoqda.
Hukumat vaziyatni nazorat qilishga urinmoqda. Starmer Eron bo'yicha favqulodda qo'mita tuzdi va “bu inqirozda ishchilar yonida turishga va'da berdi”. Biroq, u odamlar ta'til rejalarini o'zgartirishi va oziq-ovqat xarajatlarini qisqartirishi mumkinligini aytdi. Tanqidchilar hukumatning moliyaviy ahvoli zarur energiya subsidiyalarini ta'minlashga imkon bermasligini ta'kidlamoqda.
Urushdan oldin Britaniya iqtisodiyoti tiklanish yo'lida edi: inflyatsiya va yoqilg'i narxlari pasaygan, davlat qarzi kamaygan, ishsizlik darajasi tushgan edi. Ammo endi vaziyat o'zgargan. London uy-joy narxlari tushib ketgan, chunki sotuvchilar asabiylashgan va xaridorlar kutmoqda.
RSM UK bosh iqtisodchisi Thomas Pugh: “Hormuz bo'g'ozi mart oyining boshidan beri yopiq. Xalqaro Energetika Agentligi buni global neft bozori tarixidagi eng yirik ta'minot uzilishi deb atadi. Neft narxlari keskin oshdi, gaz narxlari ko'tarilmoqda va inflyatsiya qo'rquvi qaytdi. Eng katta xavf – talabni yo'q qilish”, dedi.
IPSOS so'roviga ko'ra, britaniyaliklarning 74 foizi 2026-yilda keng ko'lamli tartibsizliklar bo'lishini kutmoqda. Bartholomew qo'shimcha qildi: “Inflyatsiya oshib, ish haqi o'sishi sustligi tufayli real ish haqi kelgusi oylarda salbiy bo'lishi mumkin. Urush bo'lmaganida, Bank of England aprel yig'ilishida stavkalarni pasaytirgan bo'lardi, ammo hozir bozor stavkalarning oshishini kutmoqda.”
Source: www.aljazeera.com