Kolumbiyaning Santa Marta shahrida bo‘lib o‘tgan birinchi xalqaro konferensiyada 50 dan ortiq davlat vakillari qazib olinadigan yoqilg‘ilardan voz kechish bo‘yicha kelishuvga erishdilar. Uchrashuvda asosiy e’tibor iqlim o‘zgarishiga qarshi kurash va toza energiyaga o‘tish masalalariga qaratildi.
Tuvalu davlatining ichki ishlar va iqlim o‘zgarishi vaziri Maina Vakafua Talia konferensiyani “tarixiy” deb atadi va ko‘p tomonlama hamkorlik muhimligini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, eng katta muammolarni birgalikda yengish mumkin.
Konferensiyada ko‘mir, neft va gaz eksport qiluvchi davlatlar uchun o‘tish jarayoni murakkabligi qayd etildi. Kolumbiya misolida, ko‘mir eksporti iqtisodiyotning muhim qismi bo‘lib, uni to‘xtatish muqobil daromad manbalarini yaratishni talab qiladi.
Germaniyaning Ko‘mir komissiyasi namunaviy model sifatida keltirildi. 2019-yilda tashkil etilgan ushbu organ barcha manfaatdor tomonlarni jalb qilib, 2038-yilgacha ko‘mirdan voz kechish rejasini ishlab chiqqan.
Fransiya o‘zining qazib olinadigan yoqilg‘ilardan voz kechish bo‘yicha batafsil rejasini taqdim etdi: ko‘mir 2027-yilga, neft 2045-yilga, gaz esa 2050-yilga qadar bosqichma-bosqich to‘xtatiladi. Biroq nodavlat tashkilotlar bu rejani yetarli emas deb hisoblaydi.
Moliyalashtirish masalasi asosiy muammolardan biri bo‘lib qolmoqda. Niderlandiya iqlim vaziri Stientje van Veldhoven arzon moliyalashtirish zarurligini ta’kidladi. Hozirda qazib olinadigan yoqilg‘ilarga yiliga 920 milliard dollar subsidiya ajratilmoqda.
Kolumbiya prezidenti Gustavo Petro joriy global iqtisodiy modelni tanqid qilib, urushlarni qazib olinadigan yoqilg‘i resurslari atrofidagi geosiyosiy strategiyalar bilan bog‘ladi.
Yevropa Ittifoqi iqlim bo‘yicha rahbari Vopke Xukstra Yevropaning qazib olinadigan yoqilg‘i importi uchun to‘lovlari ikki oy ichida 22 milliard yevrodan oshganini ma’lum qildi.
Konferensiya ishtirokchilari kelgusi yilda Tuvluda bo‘lib o‘tadigan navbatdagi uchrashuvga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Olimlarning fikricha, bu kichik Tinch okeani orol davlati dengiz sathining ko‘tarilishi tufayli 2100-yilga kelib yo‘qolib ketishi mumkin.
Source: www.dw.com