Mutaxassislarning ogohlantirishicha, dunyo yuqumli kasalliklar avj olishiga nisbatan chidamliligini yo‘qotmoqda. Ayni paytda Kongo Demokratik Respublikasi va Uganda sog‘liqni saqlash idoralari Ebola epidemiyasini cheklash uchun kurashmoqda.
Global Tayyorgarlik Monitoring Kengashi (GPMB) tomonidan dushanba kuni e’lon qilingan hisobotda “yuqumli kasalliklar avj olishi tez-tez sodir bo‘layotgani sari ular yanada xavfli bo‘lib bormoqda” deyilgan. Hisobotda pandemiya xavfi tayyorgarlikka kiritilayotgan investitsiyalardan o‘zib ketayotgani va “dunyo hali ham sezilarli darajada xavfsiz bo‘lmagani” ta’kidlangan.
Iqlim inqirozi va qurolli mojarolar tufayli kasallik avj olish ehtimoli ortmoqda, geosiyosiy parchalanish va tijorat manfaatlari esa jamoaviy harakatlarga putur yetkazmoqda, deyiladi hisobotda.
GPMB 2018-yilda Jahon banki va Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) tomonidan G‘arbiy Afrikadagi birinchi yirik Ebola epidemiyasidan so‘ng va COVID-19 dan oldin tashkil etilgan ekspertlar guruhidir. Uning so‘nggi xulosalari kruiz kemasidagi hantavirus epidemiyasi va KDRda kamida 87 kishi Ebola tufayli vafot etganidan keyin xalqaro favqulodda holat e’lon qilingani fonida kelib chiqdi.
JSST rahbari Tedros Adanom Gebreyesus Jenevada bo‘lib o‘tayotgan Butunjahon sog‘liqni saqlash assambleyasining ochilishida ikki epidemiyani “bizning notinch dunyomizdagi eng so‘nggi inqirozlar” deb atadi.
JSSTning KDRdagi vakili Ann Ansiya Reuters agentligiga ma’lum qilishicha, Ebola epidemiyasiga qarshi kurashda poytaxt Kinshasadagi himoya vositalari zaxirasi tugagan va Keniyadagi ombordan qo‘shimcha yuklarni olib kelish uchun yuk samolyoti tayyorlanmoqda. Xalqaro Qutqaruv Qo‘mitasi va Chegara bilmas shifokorlar tashkilotlari epidemiyaga qarshi guruhlarni safarbar qilgan.
Jenevada Jorjtaun universitetining Global sog‘liq siyosati va siyosati markazi direktori professor Metyu Kavanaxning aytishicha, yordam qisqartirilishi dunyoni “juda xavfli patogenga qarshi quvib yetish” holatida qoldirgan bo‘lishi mumkin. Uning so‘zlariga ko‘ra, dastlabki testlar noto‘g‘ri Ebola shtammini qidirgani sababli noto‘g‘ri salbiy natijalar olingan va javob berish vaqti yo‘qotilgan.
GPMB hisobotida yangi texnologiyalar, jumladan mRNK kabi yangi vaktsina platformalari “misli ko‘rilmagan tezlikda rivojlangan” va pandemiyaga tayyorgarlik va javob choralariga milliardlab dollar sarflangan, ammo vaktsina, test va davolash vositalaridan adolatli foydalanishni ta’minlash kabi chora-tadbirlarda dunyo “orqaga ketayotgani” qayd etilgan.
GPMB siyosiy rahbarlarni pandemiya xavfini kuzatish uchun doimiy, mustaqil monitoring mexanizmini yaratishga, vaktsina, diagnostika testlari va dori-darmonlardan adolatli foydalanishni ta’minlash uchun pandemiya kelishuvini yakunlashga va epidemiyalarga tayyorgarlik va tezkor javob choralarini moliyalashtirishga chaqirdi.
Source: www.theguardian.com