Janubiy Koreyaning Samsung Electronics chip ishlab chiqaruvchi kompaniyasi o‘z tarixidagi eng jiddiy ish tashlashlardan biriga duch kelmoqda. Kasaba uyushmasi 48,000 dan ortiq ishchi payshanba kuni ish haqi va bonuslar bo‘yicha norozilik bildirish uchun 18 kunlik ish tashlashni boshlashini e’lon qildi.
Ushbu texnologiya giganti Janubiy Koreya iqtisodiyotining asosiy dvigateli bo‘lib, uning daromadi mamlakat yalpi ichki mahsulotining (YaIM) taxminan 12,5 foizini tashkil qiladi. Ish tashlash kompaniyaning chip bo‘limiga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin, chunki ishchilarning aksariyati aynan shu sohada ishlaydi.
Kasaba uyushmasi kompaniyadan bonuslar bo‘yicha mavjud cheklovni bekor qilishni va yillik operatsion foydaning 15 foizini bonuslarga ajratishni talab qilmoqda. Hozirda bonus yillik maoshning 50 foizidan oshmasligi kerak. Samsung Electronics esa o‘zining to‘lov tizimini himoya qilib, kasaba uyushmasi talablarini “qabul qilib bo‘lmaydigan” deb atadi.
Hukumat vositachiligida o‘tkazilgan muzokaralar yakuniga ko‘ra, kasaba uyushmasi rahbari Choi Seung-ho hukumat mediatorining yakuniy taklifini qabul qilganini, ammo rahbariyat bir masalada kelishuvga erisha olmagani uchun 18 kunlik ish tashlash davom etishini ma’lum qildi. Samsung Electronics esa “kasaba uyushmasining haddan tashqari talablarini qabul qilish kompaniya boshqaruvining asosiy tamoyillariga putur yetkazadi” deb bildirdi.
Samsung’dagi ish tashlashlar yaqin vaqtgacha kam uchrar edi. 2024-yil iyun oyida kompaniya birinchi marta ish tashlashga duch keldi, undan keyin iyul oyida minglab ishchilar uch kunlik ish tashlash uyushtirgan edi. Hozirgi ish tashlash 48,000 ishchini qamrab oladi, bu kompaniya ishchi kuchining 38 foizini tashkil qiladi.
Janubiy Koreya Markaziy banki Samsung Electronics’dagi umumiy ish tashlash mamlakatning iqtisodiy o‘sishini 0,5 foiz punktiga kamaytirishi mumkinligini taxmin qilmoqda. Bank hisob-kitoblariga ko‘ra, ish tashlashdan ko‘riladigan zarar taxminan 30 trillion von (20 milliard dollar)ni tashkil etadi. Bosh vazir Kim Min-seok ham ish tashlash “iqtisodiy zararni tasavvur qilib bo‘lmas darajada katta” bo‘lishi haqida ogohlantirgan.
Sud qarori bilan ba’zi muhim ishlab chiqarish bo‘linmalarida xodimlar sonini saqlab qolish talab qilingan bo‘lsa-da, ish tashlash davom etmoqda. Hukumat favqulodda arbitraj buyrug‘ini qo‘llash imkoniyatiga ega, ammo bu chora oxirgi marta 2005-yilda qo‘llanilgan edi. Mehnat vazirligi matbuot kotibi hali bunday buyruqni qo‘llashga erta ekanligini bildirdi.
Source: www.aljazeera.com