Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST) Bundibugyo turidagi Ebolaga qarshi vaktsina tayyor bo'lishi uchun to'qqiz oygacha vaqt ketishi mumkinligini ma'lum qildi. JSST maslahatchisi doktor Vasi Murtining aytishicha, ikkita nomzod vaktsina ishlab chiqilmoqda, ammo ular hali klinik sinovlardan o'tmagan.
JSST rahbari doktor Tedros Adanom Gebreyesus Jenevada jurnalistlarga bergan bayonotida, Ebola bilan kasallanishning 600 ta gumon qilinayotgan holati va 139 ta o'lim qayd etilganini, ammo virusni aniqlash uchun ketgan vaqt tufayli raqamlar ortishi kutilayotganini aytdi. Uning so'zlariga ko'ra, Kongo Demokratik Respublikasida (KDR) 51 ta tasdiqlangan holat va qo'shni Ugandada ikkita holat qayd etilgan.
Yakshanba kuni JSST xalqaro ahamiyatga molik favqulodda vaziyat e'lon qildi, ammo bu pandemiya darajasida emasligini ta'kidladi. Tedrosning aytishicha, seshanba kungi yig'ilishdan so'ng, tashkilotning favqulodda qo'mitasi vaziyatni "pandemiya favquloddasi emas" deb baholagan.
KDRdagi 51 ta tasdiqlangan holat sharqiy Ituri provinsiyasida - epidemiyaning epitsentri - hamda Shimoliy Kivu provinsiyasida qayd etilgan. Ugandaning poytaxti Kampalada tasdiqlangan ikki holatdan ikkalasi ham KDRdan kelgan bo'lib, ulardan biri vafot etgan.
Mahalliy tibbiyot xodimlari ba'zi muassasalar haddan tashqari yuklanganini aytishmoqda. Shaxsiy himoya vositalari yetib kela boshlagan bo'lsa-da, ular hali ham yetarli himoyasiz ishlayotganliklarini bildirishmoqda. "Chegara bilmas shifokorlar" (MSF) tashkilotining favqulodda dastur menejeri Trish Nyuportning aytishicha, tibbiy muassasalar ularga: "Biz gumon qilinayotgan holatlar bilan to'lib-toshganmiz. Bo'sh joyimiz yo'q", deya xabar berishmoqda.
Birinchi ma'lum bo'lgan holat 24 aprel kuni Ituri provinsiyasining poytaxti Buniyada ishlagan hamshira bo'lib, unda simptomlar paydo bo'lgan va u vafot etgan. Uning jasadi Mongvalu shahriga qaytarilgan bo'lib, u yerda aksariyat holatlar qayd etilgan ikkita oltin qazib olish shaharlaridan biridir.
Ebola bilan kasallangan odamning tana suyuqliklari bilan bevosita aloqa qilish va terining shikastlanishi orqali yuqadi, og'ir qon ketish va organlar yetishmovchiligiga olib keladi. Bundibugyo turi oldingi ikkita epidemiyada yuqtirganlarning uchdan bir qismini o'ldirgan bo'lsa-da, boshqa Ebola turlariga qaraganda kamroq halokatli hisoblanadi.
JSST maslahatchisi Murtining aytishicha, hozirda ishlab chiqilayotgan bir nomzod vaktsina "eng istiqbolli Bundibugyo nomzod vaktsinasi" sifatida ustuvorlikka ega bo'lishi kerak. Uning so'zlariga ko'ra, vaktsina tayyor bo'lishi uchun "olti to'qqiz oy" vaqt ketishi mumkin. Ikkinchi nomzod vaktsina esa Covid-19 uchun ishlatilgan AstraZeneca vaktsinasi bilan bir xil platformaga asoslangan bo'lib, hozirda ishlab chiqarilmoqda, ammo uning samaradorligini tasdiqlovchi hayvonlar ma'lumotlari mavjud emas.
Source: www.bbc.com