AQSh qonunchilari 2027-yilgi Milliy Mudofaa Avtorizatsiya Akti (NDAA) orqali Isroil bilan harbiy-texnologik hamkorlikni kengaytirishni taklif qilmoqda. Loyihaning 224-bo‘limi "AQSh-Isroil mudofaa texnologiyalari hamkorlik tashabbusi" deb nomlanadi.
Ushbu bo‘lim AQSh mudofaa vaziriga ikki davlat o‘rtasidagi harbiy hamkorlikni muvofiqlashtirish uchun maxsus mansabdor shaxs tayinlashni talab qiladi. Ushbu shaxs "ikki tomonlama mudofaa texnologiyalari tadqiqoti, ishlanmasi, sinovi, baholashi, integratsiyasi va sanoat hamkorligini sinxronlashtirish" bilan shug‘ullanadi.
Hamkorlikning ustuvor yo‘nalishlari qatoriga uchuvchisiz tizimlarga qarshi kurash, tunnel va yer osti tahdidlariga qarshi himoya, raketa va havo hujumidan mudofaa texnologiyalari kiradi. Shuningdek, sun’iy intellekt, kvant mashina o‘rganishi, avtonom tizimlar, kiberhimoya va biotexnologiyalar ham rejalashtirilgan.
Tahlilchilarning fikricha, bu qoida AQSh-Isroil munosabatlarini tubdan o‘zgartirishi mumkin. London King‘s Kolleji xavfsizlik fanlari katta o‘qituvchisi Mark Hilbornning ta’kidlashicha, "bu taklif an’anaviy harbiy yordam modelidan tashqariga chiqib, ikki davlat mudofaa sanoati va armiyalarining chuqur institutsional integratsiyasiga olib keladi".
Tanqidchilar bu qoida AQShning Isroilga nisbatan siyosiy nazoratini zaiflashtirishi va harbiy qo‘llab-quvvatlashni avtomatik jarayonga aylantirishidan xavotirda. "Bu AQShning Isroilga ta’sirini kamaytirishi mumkin, chunki u ba’zi qurol tizimlarini berishni to‘xtata olmaydi", deydi Hilborn.
Qoida, shuningdek, Falastin aholisi uchun salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. "Birgalikda tadqiqot va ishlanmalar samaraliroq texnologiyalarni yaratadi, bu esa G‘azo yoki G‘arbiy Sohilda faoliyat yuritayotgan Isroil kuchlariga qo‘shimcha imkoniyatlar beradi", deydi u.
Loyiha hali qonun kuchiga ega emas va muhokama jarayonida o‘zgarishi mumkin. Ayrim qonunchilar, jumladan respublikachi Tomas Massi, ushbu qoidani NDAA dan olib tashlashga va’da bergan. Biroq, uning kiritilishi AIPAC kabi Isroilparast lobbi guruhlarning ta’sirini ko‘rsatadi.
Source: www.aljazeera.com