Isroil muxolifati Bosh vazir Binyamin Netanyaxuni Yaqin Sharqdagi urush natijalari uchun tanqid qilmoqda. Anonim rasmiylar AQSh va Eron o‘rtasidagi kelishuvni Isroil uchun muvaffaqiyatsizlik deb atamoqda.
Avvalroq AQSh va Eron Yaqin Sharqdagi yangi urushni tugatish uchun oʻzaro anglashuv memorandumini kelishib olgan edi. Tarixiy hujjatning rasmiy imzolanishi 19-iyun kuni Jenevada kutilmoqda.
Kelishuv 60 kunlik oʻt ochishni to‘xtatish rejimi va Hormuz bo‘g‘ozi orqali erkin dengiz qatnovini tiklashni nazarda tutadi. CNN maʼlumotlariga ko‘ra, hujjat Isroil qo‘shinlarini Livandan olib chiqish talabini o‘z ichiga olmaydi, garchi Isroil Eron hududini bombardimon qilishda AQSh bilan birgalikda qatnashgan bo‘lsa ham.
Vashington va Tehron o‘rtasida murosaga erishilgani eʼlon qilinganidan so‘ng, Tel-Aviv rasmiy ravishda kelishuvdan uzoqlashdi. Isroil hukumati o‘zini ushbu shartnomaning tomoni deb hisoblamasligini maʼlum qildi. Milliy xavfsizlik vaziri Itamar Ben-Gvir bitim mamlakatini hech narsaga majbur qilmasligini taʼkidladi.
15-iyun kuni kechqurun Bosh vazir Binyamin Netanyaxu matbuot anjumanida AQSh prezidenti Donald Tramp bilan kelishmovchiliklarni tan oldi va “bu eng yaxshi oilalarda ham sodir bo‘ladi” dedi, ammo faqat o‘z davlatining xavfsizlik manfaatlari uchun javobgar ekanligini qo‘shimcha qildi. U bitimni batafsil muhokama qilishdan qochdi, ammo Eron hech qachon yadro quroliga ega bo‘lmasligini qatʼiy aytdi.
Netanyaxu Isroil asosiy vazifalarni bajarganini, Eronning yadro obyektlari, raketa zavodlari, dengiz floti va aviatsiyasini yo‘q qilganini taʼkidladi. U Erondagi rejimni o‘zgartirish maqsadi muvaffaqiyatsizlikka uchragani haqidagi tanqidni rad etdi. Energetika vaziri Eli Koen esa Tehron harbiy salohiyatini tiklashga urinsa, Isroil mustaqil harakat qilishga tayyorligini maʼlum qildi.
Isroil ichida kelishuv qattiq tanqidga uchradi va jiddiy mag‘lubiyat sifatida baholanmoqda. Reuters bilan suhbatda yuqori martabali isroillik rasmiy bitimni “dahshatli” deb atadi. Anonim manbalar Isroil tomoni Trampning bitim yaqinligi haqidagi bayonotidan hayratda qolganini va muzokaralarga taʼsir o‘tkaza olmaganini bildirdi.
Muxolifat yetakchilaridan biri, sobiq bosh vazir Yair Lapid voqeani Netanyaxuning diplomatik muvaffaqiyatsizligi deb atadi va mamlakat o‘zini himoya qilish bilan asosiy ittifoqchisi Vashington bilan qarama-qarshilik o‘rtasida qiyin tanlovga duch kelganini aytdi.
Ekspertlar ham Isroil uchun strategik boshi berk ko‘chani taʼkidlamoqda. Sobiq Mossad xodimi Sima Shain BBC Newsga AQSh pozitsiyasiga hayratda ekanligini bildirdi, chunki kelishuv Eronga Livandagi vaziyatga taʼsir qilish va “Hizbulloh”ni qo‘llab-quvvatlash huquqini qoldiradi.
BBC jurnalistlari Eronda rejim o‘zgarishining yo‘qligi Netanyaxuning imidjiga zarba ekanligini taʼkidlamoqda. Milliy xavfsizlik tadqiqotlari instituti eksperti Denni Tsitrinovich vaziyatni o‘ta xavfli deb baholadi, chunki Isroilning mustaqil harbiy harakatlari Oq uy tomonidan sabotaj sifatida baholanishi va AQShning qattiq javobiga olib kelishi mumkin.
Source: podrobno.uz