Eron va AQSh o‘rtasidagi memorandum (MoU) 26 aprel kuni rasman imzolanishi kutilayotgan bir paytda, Eronda siyosiy muhit keskinlashgan. Urush davrida nisbatan jim turgan qattiq chiziq tarafdorlari endi kelishuv shartlariga qarshi keng ko‘lamli kampaniya boshlagan.
Noroziliklar faqat nutq va sarlavhalar bilan cheklanib qolmay, ko‘chalarga ham tarqalgan. Mashhaddagi Tashqi ishlar vazirligi idorasi oldida o‘nlab odamlar namoyish o‘tkazgan, Tehronda ham shunday holatlar kuzatilgan. Namoyishchilar Ibn Sino maydonida to‘planib, tashqi ishlar vaziri Abbos Araqchi va parlament spikeri Muhammad Bag‘ir G‘olibafning iste’fosini talab qilgan. Ba’zi namoyishchilar hatto Araqchi va G‘olibafga qarshi zo‘ravonlikka chaqiruvchi shiorlar aytgan.
Parlamentdagi qattiq chiziq tarafdorlari ham tanqidga qo‘shilgan. Milliy xavfsizlik qo‘mitasi raisi o‘rinbosari Mahmud Nabaviyon MoUning bir qancha qismlariga, jumladan, Eronning Hormuz bo‘g‘izi ustidan nazorati yo‘qligi va AQSh harbiy kuchlarining mintaqadan chiqib ketishi bo‘yicha majburiyatlarning noaniqligiga e’tiroz bildirgan.
Londonlik tahlilchi Bobak Dorbeikiyning so‘zlariga ko‘ra, bu noroziliklar faqat diplomatik kelishmovchilikdan iborat emas. “Paydari lageri uchun bu endi taktik masala emas, balki ekzistensial muammoga aylangan”, deydi u. Dorbeikiyning fikricha, muzokaralar muhiti qattiq chiziq tarafdorlariga foyda keltirmaydi, chunki ular qarama-qarshilikdan oziqlanadi.
Parijlik tahlilchi Rizo Alijoniy esa qattiq chiziq tarafdorlarini butun tuzum bilan adashtirmaslik kerakligini ta’kidlaydi. “Qattiq chiziq tarafdorlari jamiyatning ko‘pchiligini boshqaradigan ozchilik ichida ham ozchilikdir”, deydi u. Alijoniyning fikricha, asosiy bo‘linish endi mafkuraviy qat’iyatdan davlat manfaatlariga o‘tayotganlar va maksimalistik shiorlarga sodiq qolganlar o‘rtasida.
Tahlilchilarning bashoratiga ko‘ra, Eron hukumati qattiq chiziq tarafdorlariga baqirish va cheklangan namoyishlar o‘tkazishga ruxsat beradi, so‘ngra ularni jilovlaydi. Agar memorandum imzolanib, Eron yadro dasturi bo‘yicha muzokaralar boshlasa, bu mafkuraviy qat’iyatdan tanlab pragmatizmga o‘tishni anglatishi mumkin.
Source: www.dw.com