Kongo Demokratik Respublikasida (KDR) Ebola virusi tarqalishi natijasida o‘limlar soni 200 dan oshdi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma’lumotlariga ko‘ra, 17 nafar tibbiyot xodimi vafot etgan, 75 nafari esa kasallangan.
JSST favqulodda vaziyatlar direktori Mariya Rozelin Belizairning ta’kidlashicha, vaziyat jiddiy va tez rivojlanmoqda. U KDRning sharqiy qismidagi epidemiya markazidan videoaloqa orqali jurnalistlarga ma’lum qilgan.
Sog‘liqni saqlash tizimi yillar davomidagi mojarolar, ko‘chishlar va surunkali moliyalashtirish yetishmovchiligi tufayli zaiflashgan. Belizairning so‘zlariga ko‘ra, tibbiyot xodimlarining yo‘qotilishi tizim uchun juda og‘ir zarba.
Rasmiylar Bundibugyo shtammi deb nomlanuvchi noyob Ebola turi hukumat epidemiyani e’lon qilishdan bir necha oy oldin tarqala boshlaganini taxmin qilmoqda. Bu esa shifokorlar va hamshiralarni virus mavjudligidan xabarsiz qoldirgan.
Hozirgi kunda ham himoya vositalari yetishmayapti: ba’zi muassasalarda qo‘lqop, niqob va boshqa zarur jihozlar ta’minoti sust. KDRda har 10 000 kishiga atigi 11 tibbiyot xodimi to‘g‘ri keladi – bu dunyodagi eng past ko‘rsatkichlardan biri.
Belizair Xitoy va Uganda qo‘shimcha tibbiy guruhlar yuborayotganini ma’lum qildi. JSST esa kasal bemorlarga xizmat ko‘rsatishdan qo‘rqqan tibbiyot xodimlariga psixologik yordam ko‘rsatmoqda.
KDR rasmiylari payshanba kuni ma’lum qilishicha, epidemiya 31 ta sog‘liqni saqlash zonasida 896 kishini yuqtirgan va 232 kishini o‘ldirgan. Afrika Ittifoqi davlatlari sharqiy KDR va qo‘shni Ugandadagi favqulodda vaziyatga javoban qariyb 1 milliard dollar ajratishga va’da bergan.
Epidemiya hali cho‘qqisiga chiqmagan. Ko‘chirilganlar lagerlarida vaziyat ayniqsa xavotirli: Ituri provinsiyasidagi Kigonze lagerida may oyi boshidan beri kamida 30 kishi vafot etgan. Lager vakillarining aytishicha, o‘lim darajasi misli ko‘rilmagan darajada yuqori.
Bemorlar va ularning qarindoshlari tirik va o‘liklarni tekshirishdan bosh tortgani sababli o‘lim sabablarini aniqlash qiyin. Biroq guvohlar va yordam manbalarining ma’lum qilishicha, vafot etganlarda Ebola alomatlari – bosh og‘rig‘i, isitma va qusish kuzatilgan.
Yordam tashkilotlari moliyalashtirish qisqarishi vaziyatni yanada xavfli qilganini ta’kidlamoqda. AQSh prezidenti Donald Tramp boshchiligidagi donorlar suv, gigiyena va sanitariya dasturlariga yordamni kamaytirgan. Birlashgan Millatlar Tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, 2024-2025 yillarda KDRda hojatxona va qo‘l yuvish stansiyalarini moliyalashtirish ikki barobardan ko‘proq qisqarib, 38 million dollarga tushgan. Bu yilgi 80 million dollarlik murojaat esa atigi 21 foiz moliyalashtirilgan.
Source: www.aljazeera.com