Germaniyada bolalarning maktabgacha ta'limdagi muvaffaqiyati ko'pincha ularning ijtimoiy kelib chiqishiga bog'liq. Milliy ta'lim hisobotiga ko'ra, bolalarning maktab yo'li bog'chaga birinchi qadam qo'yishdan oldin belgilab qo'yiladi.
Bonndagi Kettelerschule boshlang'ich maktabi bu tendentsiyaga qarshi yangi model taklif qilmoqda. Maktabning 250 o'quvchisining deyarli barchasi bir avlod ichida Germaniyaga ko'chib kelgan oilalardan. Uyida nemis tilida so'zlashmaydi, har uchinchi o'quvchi individual yordamga muhtoj. Shunga qaramay, maktab Shimoliy Reyn-Vestfaliya shtatida o'rtacha ko'rsatkichdan yuqori natijalarni qayd etmoqda.
Germaniyaning ikki bosqichli ta'lim tizimi o'smirlarni universitet yoki kasb-hunar yo'nalishiga ajratadi. Kettelerschule'da so'nggi 20 yil ichida universitet yo'nalishiga o'tgan o'quvchilar ulushi 0,5% dan 30% gacha oshgan.
Maktab direktori Kristiane Lang-Vinter 2004 yilda yosh o'qituvchi sifatida kelib, keyinchalik maktabni tubdan o'zgartirgan. Uning birinchi qadami turli sinflardagi o'quvchilarni birlashtirgan "o'rganish oilalari" tizimini joriy etish bo'lgan. 6 va 9 yoshli bolalar birga o'rganib, bir-birini qo'llab-quvvatlaydi.
Lang-Vinter o'qishga alohida e'tibor qaratgan. "Bu mamlakatdagi barcha bolalar uchun yuqori sifatli til yordami kerak, aks holda ta'lim muvaffaqiyatli bo'lmaydi", deydi u. Maktab mahalliy bog'chalar bilan yaqin hamkorlik qiladi, maktabgacha yoshdagi bolalar haftada ikki marta maktabga tashrif buyuradi.
UNICEF tadqiqotiga ko'ra, Germaniya 43 rivojlangan davlat orasida 15 yoshli o'quvchilarning matematika va o'qish ko'nikmalari bo'yicha 20-o'rinda. Ijtimoiy zaif oilalardan kelgan o'smirlar tengdoshlariga qaraganda o'qishda minimal standartlarga erisha olmaslik ehtimoli besh baravar yuqori. Natijada, Germaniyada maktabni diplom olmasdan tark etgan yoshlar ulushi 8% ga yetgan.
Ta'lim vaziri Karin Prien muammoni erta bolalik davrida ko'radi. "Ta'limdagi tafovut asosan tug'ilishdan boshlanadi, 6 yoshda kengayadi va keyin toraymaydi", deydi u. U yozgi tanaffus oldidan parlamentga umummilliy standartlarni belgilovchi qonun loyihasini kiritishni rejalashtirmoqda.
BSK federal talabalar konferentsiyasi teng imkoniyatlar yo'qligiga e'tibor qaratadi. Tashkilot matbuot koordinatori Izabelle Zeltenrayxning yozishicha, maktablar kam ta'minlangan mahallalarda uzoq muddatli qo'llab-quvvatlash, kichik sinflar va ko'p tarmoqli jamoa talab qiladi.
Sobiq o'qituvchi Silke Myuller Germaniya ta'lim tizimini tanqid qiladi. Uning 2026 yilgi kitobida aytilishicha, tizim har bir bolani teng qo'llab-quvvatlash uchun emas, balki o'quvchilarning duch kelgan odamlariga bog'liq. Ideal maktab bolalar nuqtai nazaridan loyihalashtirilgan bo'lishi kerak.
Instagram'da 240 ming obunachiga ega sobiq o'qituvchi Bob Blume Germaniyada ta'lim bo'yicha mazmunli munozara hali boshlanmaganini aytadi. "So'rovnomalarda ta'lim deyarli har doim uchta muhim masala qatorida, ammo bu haqiqatda aks etmaydi", deydi u.
Source: www.dw.com