Zimbabve Senati konstitutsiyaga o'zgartirishlarni katta ovoz bilan ma'qulladi, bu esa prezident Emmerson Mnangagvaga 2030 yilgacha hokimiyatda qolish imkonini beradi.
Senat prezidenti Mabel Chinomonaning so'zlariga ko'ra, munozarali o'zgartirishlar chorshanba kuni qabul qilindi: 75 senator yoqlab, 4 esa qarshi ovoz berdi. 83 yoshli Mnangagva hokimiyatni uzaytirish haqidagi qaror shu tariqa qabul qilindi.
Tanqidchilar "konstitutsiyaviy to'ntarish" deb atagan o'zgarishlar to'plami prezidentlik va parlament vakolat muddatini besh yildan yetti yilga uzaytirishni o'z ichiga oladi. Shuningdek, prezidentni to'g'ridan-to'g'ri xalq ovoz berish o'rniga parlament tomonidan saylash tartibi joriy etilmoqda.
Qonun loyihasi parlament tomonidan ma'qullangach, kuchga kirishi uchun Mnangagva tomonidan imzolanishi kerak. Mnangagvaning ZANU-PF partiyasi parlamentda katta ko'pchilikka ega va 1980 yildagi mustaqillikdan beri hukmronlik qilmoqda.
O'tgan yili hukmron partiya konstitutsiyani o'zgartirib, prezidentlik muddatini uzaytirishga qaror qilgan edi. Reja fevral oyida vazirlar mahkamasi tomonidan qo'llab-quvvatlandi. Keyin qonun loyihasi o'tgan hafta Milliy Assambleyadan o'tdi: 216 deputat yoqlab, 42 qarshi ovoz berdi.
Mnangagva 2017 yilgi harbiy to'ntarish natijasida uzoq yillik rahbar Robert Mugabeni hokimiyatdan chetlatganidan keyin hokimiyatga keldi. Muxolifat kuchlari, yillar davomidagi repressiyalar tufayli zaiflashgan bo'lsa-da, bu choralar ZANU-PFning mamlakat ustidan nazoratini mustahkamlashini da'vo qilmoqda.
Faollar esa davlat idoralari tomonidan qo'rqitish va zo'ravonlikka duch kelganliklarini, jumladan hibsga olish va hujumlar haqida xabar berishmoqda. Huquqiy shikoyatlar ham o'zgartirish jarayonini to'xtata olmadi.
Mart oyida Human Rights Watch tashkiloti Zimbabve hukumati o'zgartirishlarga qarshi chiqqanlarga qarshi zo'ravonlik va qo'rqitishdan foydalanayotganini ma'lum qildi. Tashkilotning bayonotida aytilishicha, so'nggi bir necha oy ichida politsiya va noma'lum qurollangan shaxslar konstitutsiyaviy o'zgartirishlarga qarshi bo'lgan bir qancha kishilarni tahdid qilgan, ta'qib qilgan va kaltaklagan.
Source: www.aljazeera.com